HP Politics : हिमाचलनिर्वाचने नवानां प्रत्याशीनां सम्मुखे पुरातनस्वामीनां विश्वसनीयता
हिमसंस्कृतवार्ता- कार्यालयीय: प्रतिनिधि:।
हिमाचलप्रदेशः सम्पूर्णतया निर्वाचनवर्णैः चित्रितः अस्ति । अधुना निर्वाचने केवलं ११ दिवसाः अवशिष्टाः सन्ति। राजनैतिकदलानि विजयाय यथाशक्ति प्रयतन्ते, यतोहि एतानि निर्वाचनानि सामान्यानि न अपितु नेतॄणाम् अहङ्कारसम्बद्धानि निर्वाचनानि सन्ति। अस्मिन् समये राजनैतिकदलानि स्वप्रत्याशिनां चयनं कुर्वन्तः बहु अध्ययनं कृतवन्तः। अनेके बृहत्मुखाः निर्वाचनं प्रतिस्पर्धयन्ति। अस्मिन् समये हिमाचलस्य ४ लोकसभासनेषु ६ विधानसभासनेषु च २९ वर्षत: ७१ वर्षाणां यावत् आयुषः अभ्यर्थिनः स्पर्धायां सन्ति। परन्तु किं भवन्तः जानन्ति यत् अस्मिन् हिमाचलस्य निर्वाचनयुद्धे एतादृशाः बहवः मुखाः सन्ति ये प्रथमवारं निर्वाचनक्षेत्रं प्रविष्टाः सन्ति। अस्मिन् समये राजनैतिकदलानि अधिकानि नवीनमुखेषु द्यूतं कृतवन्तः। केचन नामानि सन्ति ये चिरकालात् राजनीतिषु आसन् किन्तु प्रथमवारं निर्वाचनराजनीत्यां भाग्यस्य प्रयासं कुर्वन्ति।
एतेषु प्रथमं नाम यत् आगच्छति तत् काङ्गड़ासंसदीयक्षेत्रस्य काङ्ग्रेसस्य प्रत्याशिन: आनन्दशर्मा इत्यस्य । यद्यपि आनन्दशर्मा एकः बृहत् नेता अस्ति। तस्य राष्ट्रियस्तरस्य विशिष्ट: परिचयः अस्ति । अनेकवारं राज्यसभासांसदः अभवत् । परन्तु ७१ वर्षीयः आनन्दशर्मा अपि प्रथमवारं लोकसभानिर्वाचनं कर्तुं गच्छति। आम्, सः एकवारं विधानसभानिर्वाचनं अवश्यं कृतवान्, परन्तु ततः परम् अपि बहवः दशकाः व्यतीताः। १९८२ तमे वर्षे शिमलातः विधानसभानिर्वाचनं प्रतिस्पर्धितवान् किन्तु विजयं प्राप्तुं न शक्तवान् ।
द्वितीयस्थाने काङ्गड़ा संसदीयक्षेत्रस्य भाजपा प्रत्याशी डॉ. राजीव भारद्वाजस्य नाम अस्ति। यद्यपि भारद्वाजः बहुकालं यावत् भाजपा-सङ्घटनेन सह सम्बद्धः आसीत् । छात्रराजनीत्याः यात्रां प्रारभ्य ५८ वर्षीयः डॉ. भारद्वाजः अनेकेषु महत्त्वपूर्णेषु पदेषु कार्यं कृतवान् अस्ति । परन्तु ५८ वर्षे सः निर्वाचनक्षेत्रे अपि भाग्यस्य प्रयासं कुर्वन् अस्ति । आम्, तस्य संशङ्घटनस्य बहु अनुभवः अस्ति इति निश्चितरूपेण सत्यम्। यत्किमपि भवतु, अस्मिन् निर्वाचने तेषां महत् उपयोगः भवेत्।
तत्सह यदि वयं हमीरपुर- संसदीयक्षेत्रस्य विषये वदामः, यदा भाजपा प्रत्याशी अनुरागठाकुरः स्वस्य ५ तमं विजयं सुनिश्चित्य स्पर्धायां प्रविष्टः अस्ति, तत्र काङ्ग्रेसस्य प्रत्याशी सतपालरायजादा विधानसभानिर्वाचनं कृत्वा विधायकः तु अभवत् किन्तु तदपि प्रथमवारं… लोकसभानिर्वाचने केवलं स्वभाग्यस्य प्रयासं कुर्वन् अस्ति।
एतेषां अतिरिक्तं वर्तमानसर्वकारे मन्त्रिमण्डलमन्त्री विक्रमादित्यसिंहः अपि ३४ वर्षे प्रथमवारं लोकसभानिर्वाचनं प्रतिस्पर्ध्य स्वस्य नूतनराजनैतिकपारीम् आरब्धुम् इच्छति। द्विवारं विधायकस्य विक्रमादित्यसिंहस्य नाम अपि बृहत्नेतृषु अन्तर्भवति, यतः सः वीरभद्रसिंहस्य पुत्रः अस्ति। सम्पूर्णं परिवारं राजनीतिसम्बद्धं भवति, मण्डी-आसनेन सह विशेषः सम्बन्धः अस्ति । 1962 तमे वर्षे लोकसभानिर्वाचने तस्य पिता वीरभद्रसिंहः अपि दिल्लीप्रवेशं कृतवान् इति वदामः । सः प्रथमं लोकसभानिर्वाचनं उत्तमान्तरेण विजयं प्राप्तुं सफलः अभवत् ।
तस्मिन् एव काले विक्रमादित्येन सह स्पर्धां कर्तुं भाजपा कङ्गनाम् अस्थापयत्। चलचित्रजगति अस्य बृहत्तारकाया: पूर्वं राजनीतिना सह किमपि सम्बन्धः नासीत् । न च सा कस्यापि संस्थायाः सह सम्बद्धा आसीत् । आम्, निश्चितरूपेण सत्यम् आसीत् यत् सा स्वस्य वक्तव्यानां माध्यमेन भाजपायाः बहु समर्थनं ददाति स्म तथा च २०२४ तमस्य वर्षस्य अस्मिन् युद्धे भाजपा कङ्गना इत्यस्याः मण्डीतः नामपत्रं दत्त्वा प्रथमवारं राजनीतिं प्रविष्टवती अस्ति। अधुना द्रष्टव्यं यत् कङ्गना अस्मिन् नूतने क्षेत्रे महत्परिचयं कर्तुं शक्नोति वा न वा।
यदि शिमला संसदीयक्षेत्रस्य विषये वदामः तर्हि युवानेता विनोदसुल्तानपुरी काङ्ग्रेसनामपत्रेण निर्वाचनं कृतवान्। २०२२ तमे वर्षे प्रथमवारं विधानसभानिर्वाचनं कृत्वा विजये सफलः अभवत् । सार्धवर्षेभ्यः अन्तः काङ्ग्रेस-पक्षः तस्मिन् विश्वासं प्रकटयित्वा दिल्ली-नगरं प्रेषयितुं सज्जः अभवत्, लोकसभायां च स्थापयति स्म । स्पष्टतया तस्य प्रथमं लोकसभानिर्वाचनम् अस्ति, यद्यपि तस्य पिता अत्र बहुवारं सांसदः अभवत् । सः स्वपरिवारात् राजनीतिं ज्ञातवान्, परन्तु विधानसभायां यद् कार्यं कृतम् तद् लोकसभायां अपि कार्यं कर्तुं शक्नोति वा न वा इति द्रष्टुं रोचकं भविष्यति।
इदानीं यदि वयं विधानसभा-उपनिर्वाचनस्य विषये वदामः तर्हि अत्र अपि द्वयोः पक्षयोः नूतनानि मुखं स्थापयित्वा महत् उत्तरदायित्वं दत्तम् अस्ति। उष्णासनं जातं धर्मशालायाः विषये वदन् अत्र सुधीरस्य भाजपां सम्मिलितस्य अनन्तरं काङ्ग्रेसेन प्रथमवारं ५१ वर्षीयं देवेन्द्रजग्गी इत्यस्य स्थापनं कृतम्। सः २००० तमे वर्षे राजनैतिकजीवनस्य आरम्भं कृत्वा मन्तपञ्चायतत: उपप्रधानस्य निर्वाचने विजयं प्राप्तवान् । तदनन्तरं सः खण्डकाङ्ग्रेसस्य महासचिवः एव अभवत् । पश्चात् सः धर्मशालानगरस्य महापौर: अपि अभवत् अधुना प्रथमवारं सः स्वस्य कट्टरप्रतिद्वन्द्वी सुधीरस्य विरुद्धं निर्वाचनं कर्तुं गच्छति।
एतदतिरिक्तं हमीरपुरस्य बड़सरनगरे अपि काङ्ग्रेसपक्षः सर्वथा नूतनमुखे विश्वासं कृतवान् सुभाष ढटवालिया प्रथमवारं विधानसभानिर्वाचनं प्रतिस्पर्धयति। काङ्ग्रेसस्य कर्मठः कार्यकर्ता अभवत् । पंचायतप्रधानस्य अतिरिक्तं सः जिलापरिषदः सदस्यः बीडीसी सदस्यः च अभवत्, परन्तु काङ्ग्रेसस्य एतत् मुद्रा इन्द्रदत्तलखनपालस्य विरुद्धं गन्तुं शक्नोति वा न वा इति द्रष्टव्यम् अस्ति।
बड़सरतः अतिरिक्तं काङ्ग्रेस-पक्षेण अस्मिन् समये लाहौल-स्पीति इत्यत्र अपि महत् प्रयोगः कृतः अस्ति । अत्र काङ्ग्रेसेन ५२ वर्षाणाम् अनन्तरं निर्वाचने महिलाप्रत्याशी स्थापिता। काङ्ग्रेस-प्रत्याशी अनुराधायाः विषये वदन्त्याः सा प्रथमवारं निर्वाचनयुद्धे प्रविष्टा अस्ति। सा जिलापरिषदः लाहौल-स्पीति: इत्यस्य अध्यक्षा अपि अस्ति । यद्यपि तस्या: राजनैतिकवृत्तिः अतीव विशाला न अभवत् । कतिपयवर्षेभ्यः पूर्वं अनुराधा यस्य विरुद्धं निर्वाचनं प्रतिस्पर्धयति सः रविठाकुरः तां राजनीतिक्षेत्रे आनयत् इति कथ्यते । परन्तु अधुना अत्र क्रीडा परिवर्तिता अस्ति। अनुराधा रविविरुद्धं स्पर्धयति, रामलालमार्कण्डा अपि निर्दलीयं निर्वाचनं प्रतिस्पर्धयति, येन उभयोः समस्याः वर्धन्ते। प्रथमवारं राजनैतिकमञ्चे आगता अनुराधायाः समर्थनं भाग्येन लाहौलस्य जनाः करिष्यन्ति वा इति द्रष्टव्यम् अस्ति।
