उद्यानपालकेभ्यः सर्वकारस्य महदोपहार:,एमआईएस-अन्तर्गतं प्रति-किलोग्रामं त्रीणि रूप्यकाणि वर्धिष्यन्ते सेव-मूल्यानि
हिमसंस्कृतवार्ता — शिमला।
हिमाचलप्रदेशस्य फल-उत्पादकेभ्यः (उद्यानपालकेभ्यः) राज्यस्य सुक्खू-सर्वकारः महदोपहारं प्रदातुं सज्जः अस्ति। प्रदेशे ‘विपणन-हस्तक्षेप-योजनायाः’ (MIS – Market Intervention Scheme) क्रयण-प्रक्रियायाः अन्तर्गतं सेव-फलस्य न्यूनतम-समर्थन-मूल्यं वर्धयितुं विचारः क्रियते। अस्मिन् सन्दर्भे सर्वकार-स्तरे व्यापक-विमर्शः प्रचलति। आगामि-काले सेव-क्रयण-मूल्यं संवर्ध्य प्रति-किलोग्रामं पञ्चदश (१५) रूप्यकाणि विधास्यते। एतदर्थं सर्वकारेण प्रस्तावः सज्जीकृतः अस्ति। आगामिनि विधानसभायाः शीतकालीन-सत्रे मुख्यमन्त्री सुखविन्दरसिंहसुक्खू-महोदयः अस्य औपचारिकाम् उद्घोषणां कर्तुं शक्नोति। साम्प्रतं ‘एचपीएमसी’ माध्यमेन कृषकेभ्यः द्वादश रूप्यकाणि प्रति-किलोग्रामं समर्थन-मूल्यं दीयते, यस्मिन् सर्वकारः विपुलं धनभारं वहति।
गते वित्त-वर्षे (२०२५-२६) एमआईएस-अन्तर्गतं प्रदेशे एक-लक्ष-मीट्रिक-टन् परिमितं सेव-क्रयणं कृतम् आसीत्, यत्रैव अस्मिन् वर्षे अल्प-उत्पादनात् अद्यावधि प्रायः षट्-सहस्र (६०००) मीट्रिक-टन् परिमितम् एव क्रयणं जातम्। एतादृश्यां स्थितौ मूल्य-वृद्धौ सत्यां शिमला, किन्नौर:, लाहुल-स्पीति’, कुल्लू, चम्बा, मण्डी, सिरमौर-प्रभृति-मण्डलानां लक्षाधिकाः उद्यानपालका: लाभान्विताः भविष्यन्ति।
विदितं स्यात् यत् प्रतिकूल-ऋतु-कारणात् यत् सेव-फलं वृक्षात् पतति, तस्य ‘सी-श्रेण्याः’ (C-Grade) फलानां क्रयणं सर्वकारः करोति, येन ‘एचपीएमसी’ द्वारा फल-मद्यं (Fruit Wine), रस-उत्पादाः च निर्मीय विपणौ विक्रीयन्ते।
षष्टि-प्रतिशतं (६०%) जनाः अनुबन्धे यच्छन्ति फल-वाटिकाः; मध्यस्थाः न लप्स्यन्ते लाभम्
राज्यस्य षष्टि-प्रतिशताधिकाः (६०%) उद्यानपालका: स्व-वाटिकाः मध्यस्थेभ्यः अनुबन्धेन प्रयच्छन्ति। किन्तु अधुना ते मध्यस्थाः एमआईएस-अन्तर्गतं फल-विक्रयणं कर्तुं न शक्ष्यन्ति। अस्य क्रयणस्य कृते साम्प्रतं भूमेः अधिकृतं’ भू-स्वामित्व-प्रमाणपत्रम् (जमाबन्दी) याच्यते, येन मध्यस्थानां वञ्चना समाप्ता भविष्यति। अनेन वास्तविक-उद्यानपालका: साक्षात् फलानि विक्रीय लाभं प्राप्स्यन्ति, एमआईएस-धनराशिः च साक्षात् तेषां वित्तकोष-संख्यासु (Bank accounts) गमिष्यति।
