Independence Day 2026-‘व्यवस्था-परिवर्तनात् स्वावलम्बनं प्रति हिमाचलम्’ — स्वतन्त्रता-दिवसे मुख्यमन्त्रिणः राज्य-स्तरीय-सम्बोधनम्, अनेकासां जनकल्याण-योजनानाम् उद्घोषणम्

हिमसंस्कृतवार्ता: — हमीरपुरम् ।
राजकीय-वरिष्ठ-माध्यमिक-पाठशाला-बड़सर-मध्ये आयोजिते हिमाचलप्रदेशस्य राज्य-स्तरीय-स्वतन्त्रता-दिवस-समारोहे मुख्यमन्त्रिणा सुखविन्दरसिंहसुक्खू-महोदयेन कर्मचारिणां तथा च अन्य-वर्गाणां कृते महत्यः घोषणाः कृताः। मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् राज्यसर्वकारस्य आय-व्ययक-प्रतिबद्धतायाः अनुसारेण ‘एन.एच.एम.’-हिमाचलप्रदेशस्य अन्तर्गतं कार्यरतानां प्रायः ९००० ‘आशा’-कार्यकर्त्रीणां कृते दीयमानं मासिक-प्रोत्साहन-धनं ५८०० रूप्यकेभ्यः वर्धयित्वा ६८०० रूप्यकाणि करिष्यते। तेन एतस्याः वृद्धेः प्रवर्तनाय घोषणा कृता। तेन उद्घोषितं यत् ‘एन.एच.एम.’-हिमाचलप्रदेशस्य अन्तः कार्यरताः ते कर्मचारिणः, यैः स्व-वेतनस्य युक्तीकरणात् परं सप्त-वर्षाणां सेवा पूर्णा कृता, तेभ्यः १ अप्रैल २०२६ दिनाङ्कात् संशोधितं वेतनं दास्यते। एतदतिरिच्य सर्वकारस्य आय-व्ययक-प्रतिबद्धतां पूरयन् तेन ‘एन.एच.एम.’-हिमाचल-अन्तर्गतं कार्यरतानां बाह्यस्रोत-कर्मचारिणां (Outsource) परिचारिकाणां (Nurses), भेषजज्ञानां (Pharmacists), शल्यक्रिया-कक्ष-सहायकानां प्रयोगशाला-तन्त्रज्ञानां च कृते प्रतिमासं २५००० रूप्यकाणि तथा च ‘डाटा-एंट्री-ऑपरेटर’-कर्मचारिणां कृते प्रतिमासं १८००० रूप्यकाणि संशोधित-पारिश्रमिकस्य घोषणा कृता। एतत् संशोधितं पारिश्रमिकं १ सितम्बर २०२६ दिनाङ्कात् प्रभावी भविष्यति।
मुख्यमन्त्रिणः स्वपृष्ठभागे स्वाक्षरं (Autograph) ग्रहीतुं बालकानां हठः

बड़सर-मध्ये आयोजिते अशीतितमे राज्य-स्तरीय-स्वतन्त्रता-दिवस-समारोहस्य समापने विद्यालयीय-छात्रेषु मुख्यमन्त्रिणः सुखविन्दरसिंहसुक्खू-महोदयस्य स्वाक्षरं (Autograph) ग्रहीतुं स्पर्धा दृष्टा। बालकानां हठः विचित्रः आसीत्, ते मुख्यमन्त्रिणः स्व-युतकस्य (Shirt) पृष्ठभागे एव स्वाक्षरम् ऐच्छन्। पूर्वं तु मुख्यमन्त्रिणा एतत् उक्त्वा अस्वीकृतं यत् युतकस्य पृष्ठभागे स्वाक्षर-प्रदानेन भवतां मातापितरौ क्रुद्धौ भविष्यतः। किन्तु, यदा बालकाः न अमन्यन्त, तदा मुख्यमन्त्रिणा पृष्ठभागे स्वाक्षराणि प्रदत्तानि।
विविध-विभागेषु सहस्रशः पदानां पूरणस्य उद्घोषणम्
मुख्यमन्त्रिणा जल-शक्ति-विभागे विविध-श्रेणीनां ४००० पदानां पूरणस्य अपि घोषणा कृता। तेन प्रोक्तं यत् सर्वकारीय-कर्मचारिभिः निवृत्तवेतनधारिभिश्च प्रदेशस्य विकासे अमूल्यं योगदानं दत्तम् अस्ति, अस्माकं सर्वकारश्च तेषां हितानां रक्षणाय प्रतिबद्धः वर्तते। तेन उक्तं यत् अस्माकं सर्वकारः ‘मल्टी-टास्क-वर्कर्स’ तथा च बाह्यस्रोत-कर्मचारिणां चिन्तानां प्रति संवेदनशीलः अस्ति। वयं तेषां विषयाणां सर्वान् पक्षान् गम्भीरतया विचारयामः तेभ्यश्च उचितं लाभं दातुं नीतेः निर्माणाय विचारं कुर्मः। मुख्यमन्त्रिणा वन-मित्राणां मानदेयं १२,००० रूप्यकाणि कर्तुं घोषणा कृता। तेन सर्वेषु पञ्चायतेषु ‘मल्टी-टास्क-वर्कर्स’-इत्येषां ४००, शिक्षा-विभागे ‘कनिष्ठ-सहायक-पुस्तकालयस्य’ (Junior Assistant Library) २०० तथा च जिला-परिषदः अधीनेषु पञ्चायतेषु ‘कार्य-प्रशिक्षु-प्राविधिक-सहायकस्य’ (Job Trainee Technical Assistant) २८० पदानां पूरणस्य अपि उद्घोषणा कृता। साकमेव १९७५ वरिष्ठ-माध्यमिक-विद्यालयेषु एकैकस्य द्वारपालस्य (चौकीदार) तथा च एकैकस्य ‘मल्टी-टास्क-वर्कर’-कर्मचारिणः चत्वारि सहस्राणि पदानि पूरयितुं प्रोक्तम्।
कर्मचारिभ्यः निवृत्तवेतनधारिभ्यश्च महती घोषणा
मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् वर्त्तमान-सर्वकारस्य सत्तायां प्रापनात् पूर्वं पूर्वतन-सर्वकारः वेतन-निवृत्तवेतन-अवशिष्टांश-रूपेण १० सहस्र-कोटि-रूप्यकेभ्यः अधिकां देयतां त्यक्त्वा गतः आसीत्। सर्वकारः सर्वदा कर्मचारिणां निवृत्तवेतनधारिणां च हितैषी अस्ति। प्रदेशस्य कठिनाम आर्थिक-स्थितिम् अपि विगणय्य अधुना यावत् प्रायः २१७० कोटि-रूप्यकेभ्यः अधिकं वेतन-निवृत्तवेतन-अवशिष्ट-धनं प्रदत्तम् अस्ति। मुख्यमन्त्रिणा उद्घोषितं यत् चतुर्थ-श्रेणी-कर्मचारिभ्यः अस्मिन्नेव मासे वेतन-अवशिष्टांश-रूपेण अतिरिक्तं २०,००० रूप्यकाणां भुक्तिष: करिष्यते। तेन एतदपि घोषितं यत् २०१६ तः २०२१ वर्षाणां मध्ये निवृत्तानां तृतीय-श्रेण्याः निवृत्तवेतनधारिणां पारिवारिक-निवृत्तवेतनधारिणां च कृते अस्मिन्नेव मासे तेषां अवशिष्ट-राशेः अतिरिक्तं ३५ प्रतिशतं भुक्ति: करिष्यते। एवमेव प्रथम-द्वितीय-श्रेण्याः निवृत्तवेतनधारिभ्यः पारिवारिक-निवृत्तवेतनधारिभ्यश्च अपि अस्मिन्नेव मासे तेषां अवशिष्ट-राशेः १५ प्रतिशतं भुक्ति: करिष्यते। तेन उक्तं यत् एतेषु संवितरणेषु सर्वकारः २८१ कोटि-रूप्यकाणि व्ययीकरिष्यति।

‘इन्दिरा-गाँधी-मातृ-शिशु-सङ्कल्प-योजना’ प्रायोगिक-आधारेण प्रारप्स्यते
मुख्यमन्त्रिणा प्रोक्तं यत् भारतसर्वकारस्य पक्षतः सम्प्रति प्रसारितायाम् ‘राष्ट्रिय-परिवार-स्वास्थ्य-सर्वेक्षणस्य’ वार्तायां वर्त्तमान-राज्यसर्वकारस्य काले हिमाचलप्रदेशे महिलानां बालकानां च स्वास्थे परिष्कार: रेखाङ्कितः। तेन उक्तं यत् यद्यपि राज्ये महत्त्वपूर्णा प्रगतिः जाता, किन्तु इतोऽपि परिष्कारस्य आवश्यकता अस्ति। एतेनैव उद्देश्येन राज्यसर्वकारेण मातृभ्यः बालकेभ्यश्च श्रेष्ठं तथा च अधिक-पौष्टिकम् अन्नम् उपलब्धं कारयितुम् ‘इन्दिरा-गाँधी-मातृ-शिशु-सङ्कल्प-योजनां’ प्रारब्धुं निर्णयः गृहीतः। सुक्खू-महोदयेन उक्तं यत् राज्यसर्वकारः अधुना एतां योजनां प्रवर्त्तयितुं सज्जः अस्ति अस्याश्च प्रायोगिक-चरणं २ अक्तूबर-दिनाङ्कात् प्रदेशस्य विविधानां मण्डलानां २१ ‘आई.सी.डी.एस.’-खण्डेषु प्रारप्स्यते। षण्णां मासानाम् अनन्तरं प्रायोगिक-चरणस्य समीक्षा करिष्यते तस्य परिणामानाम् आधारेण च योजना सम्पूर्णे हिमाचलप्रदेशे प्रवर्तिष्यते। तेन उक्तं यत् योजनायाः अन्तः मातृभ्यः, महिलाभ्यः तथा च ६ मासेभ्यः ३ वर्षं यावत् वयसः बालकेभ्यः सम्प्रति दीयमानं पोषण-साहाय्यम् इतोऽपि सुदृढं करिष्यते। वर्त्तमाने दीयमानाः तण्डुलाः, द्विदलानि (दालें), तैलम्, पिष्टक-खाद्यम्, पिष्टकम् (पंजीरी), दुग्ध-चूर्णं च अधिक-पौष्टिक-स्वच्छ-रीत्या संवेष्टितेभ्यः ‘प्रीमिक्स’-खाद्य-पदार्थेभ्यः श्रेष्ठतरं विधास्यते। एतदतिरिच्य लाभांशिनाम् इच्छानुसारं सप्ताहे त्रिवारं दुग्धम् अण्डानि वा उपलब्धं कारयिष्यन्ते। ३ तः ६ वर्षं यावत् वयसः बालकेभ्यः दीयमानं तप्त-पक्व-भोजनम् अपि पोषण-गुणवत्तां वर्धयितुं श्रेष्ठतरं करिष्यते। मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् योजनायां पारदर्शकतां गुणवत्तां च निश्चेतुं सम्पूर्ण-क्रयण-प्रक्रियायाः दायित्वं मण्डल-स्तरे ‘आई.सी.डी.एस.’-खण्ड-स्तरे च समर्पयिष्यते। अनेन स्थानीय-स्तरे पारदर्शिकं क्रयणं निश्चितं भविष्यति मातृणां बालकानां च कृते स्वच्छ-नूतन-गुणवत्तापूर्ण-खाद्य-सामग्र्याः उपलब्धता निश्चिता भविष्यति। तेन उक्तं यत् योजनायाः उद्देश्यं मूल-स्तरे पोषण-साहाय्यं सुदृढं विधातुं सम्पूर्ण-हिमाचलप्रदेशे महिलानां बालकानां च स्वास्थ्य-पोषण-सम्बद्धान् श्रेष्ठ-परिणामान् निश्चेतुम् अस्ति।
१०० नूतनाः ‘सीबीएसई’-विद्यालयाः उद्घाटयिस्यन्ते, निवृत्ताः चिकित्सकाः २०२७ पर्यन्तं सेवां दास्यन्ति
तेन आगामि-शैक्षणिक-सत्रात् सम्पूर्ण-प्रदेशे १०० नूतनानां ‘सीबीएसई’-विद्यालयानाम् उद्घाटनस्य अपि घोषणा कृता। तेन उद्घोषितं यत् अस्मात् मासात् आरभ्य ३१ मार्च २०२७ यावत् निवृत्ताः चिकित्सकाः सेवायां स्थास्यन्ति ते च ३१ मार्च २०२७ दिनाङ्के निवृत्ताः भविष्यन्ति। मुख्यमन्त्रिणा सुक्खू-महोदयेन उद्घोषितं यत् अग्रिमे काले १०० पञ्चायत-क्षेत्राणि हरित-पञ्चायतक्षेत्रानि (Green Panchayats) करिष्यन्ते। मुख्यमन्त्रिणा प्रोक्तं यत् अस्माकं सर्वकारेण सर्वकारीय-क्षेत्रे सहस्रशः युवकेभ्यः जीविका प्रदत्ता। काङ्ग्रेस-सर्वकारस्य काले कस्यामपि नियुक्ति-परीक्षायां प्रश्न-पत्रं न त्रुटितम् (Leak)। अस्य विपरीते पूर्वतन-भाजपा-सर्वकारस्य काले आरक्षणा-नियुक्ति-परीक्षायाः प्रश्न-पत्रं बहिरागतम् कर्मचारी-चयन-आयोगे आयोजितासु नियुक्तिषु च बृहत्-प्रमाणेन अनियिमितताः प्राप्ताः, अपि च प्रश्न-पत्राणि विक्रीयन्ते स्म। अस्माकं सर्वकारेण युवानः प्रति विश्वासघातं कृतवतां जनानां विरुद्धं कठोरा कार्याचरणा कृता तादृशेषु दुष्कर्मसु संलग्नाः जनाः कारागारं प्रेषिताः।

सप्तसु मण्डलेषु दुग्ध-प्रसंस्करण-संरचनायां द्वयोः वर्षयोः १५० कोटि-रूप्यकाणि व्ययीभविष्यन्ति
तेन उक्तं यत् काङ्गड़ा-मण्डलस्य ढगवार-मध्ये प्रायः २५० कोटि-रूप्यकाणां व्ययेन प्रतिदिनं १.५ लक्ष-सेटक-क्षमता-युक्तं प्रदेशस्य प्रथमम् अत्याधुनिकं दुग्ध-प्रसंस्करण-संयन्त्रं स्थाप्यमानम् अस्ति अस्य च कार्यम् अस्मिन्नेव वर्षे पूर्णं भविष्यति। काङ्गड़ा, ऊना, चम्बा तथा च हमीरपुर-मण्डलानां सहस्रशः कृषकेभ्यः अस्याः सुविधायाः साक्षात् लाभः लप्स्यते। तेन उद्घोषितं यत् आगामिषु द्वयोः वर्षयोः राज्यसर्वकारः सोलनं, ऊना, सिरमौर:, शिमला, मण्डी, कुल्लू तथा च हमीरपुर-मण्डलेषु दुग्ध-प्रसंस्करण-संरचनायाम् १५० कोटि-रूप्यकाणि व्ययीकरिष्यति। अनेन ‘डेयरी’-क्षेत्रम् इतोऽपि सुदृढं भविष्यति कृषकेभ्यश्च श्रेष्ठाः अवसराः सृष्टाः भविष्यन्ति।
समर्पिता उद्यानपालन-नीतिः (बागवानी नीति) प्रवर्तिष्यते: मुख्यमन्त्री
मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् कृषकाणां समृद्धिं निश्चितं कर्तुं सहैव राज्यसर्वकारः उद्यानपालकानाम् आर्थिक-स्थितिं विकसितुम् अपि समान-रूपेण कटिबद्धः अस्ति। हिमाचलप्रदेशः देशस्य प्रथमं राज्यं भवितुं गच्छति, यत् एकाम् समर्पिताम् उद्यानपालन-नीतिं प्रवर्त्तयिष्यति। अनेन प्रायः ८२,२०० जनेभ्यः जीविकाया: अवसराः सृष्टाः भवेयुः इति आशा अस्ति। तेन उक्तं यत् सेब-फलानां संवेष्टनाय (Packaging) सार्वभौमिक-सम्पुटकस्य (Universal Carton) अनिवार्यतां कृत्वा सहस्रशः उद्यानपालकेभ्यः पूर्वमेव लाभः प्राप्तुम् आरब्धः। अनेन तेषाम् उत्पादानां श्रेष्ठानि मूल्यानि निश्चितानि जातानि विपण्यां च तेषाम् शोषणे नियन्त्रणं कर्तुं साहाय्यं प्राप्तम्।
२ अक्तूबर-दिनाङ्कात् ‘अपना परिवार सुखी परिवार’-इति योजना प्रारप्स्यते
मुख्यमन्त्रिणा सुक्खू-महोदयेन उक्तं यत् जनैः सह वार्तालापस्य समये तेन तादृशानाम् आर्थिक-दुर्बल-परिवाराणां विषये ज्ञातम्, येषां नामानि ‘बी.पी.एल.’-सूच्यां न आसन्। तादृशानां परिवाराणाम् उचितं परिचयं निश्चेतुं राज्यसर्वकारेण गते एकस्मिन् वर्षे अष्टसु चरणेषु सर्वेक्षणं कारितम्। प्रदेशस्य प्रायः १९ लक्ष-परिवारेषु १.८० लक्ष-परिवाराणां परिचय: तादृश-परिवार-रूपेण जात:, येभ्यः सर्वकारात् अधिकस्य साहाय्यस्य ध्यानस्य च आवश्यकता वर्तते। मुख्यमन्त्रिणा प्रोक्तं यत् एतेषां परिवाराणां चयनम् उपायुक्तानां माध्यमेन कृतम् अस्ति तेषां पक्षतः अन्तिमाः सूच्यः अपि ज्ञापिताः सन्ति। एतेभ्यः परिवारेभ्यः राज्यसर्वकारः २ अक्तूबर-दिनाङ्कात् ‘अपना परिवार सुखी परिवार’-इतिज्ञयोजनां प्रारप्स्यते। अस्याः अन्तः आगामिषु द्वयोः वर्षयोः एतेषां परिवाराणाम् आर्थिक-स्थितिं परिष्कर्तुं एका व्यवस्था स्थापयिष्यते। तेन उक्तं यत् सर्वेभ्यः उपायुक्तेभ्यः निर्देशाः दत्ताः यत् आगामि-द्वयोः मासयोः अभ्यन्तरे योजनायाः अन्तर्गतानां प्रत्येक-परिवाराणाम् आवश्यकतानां मूल्याङ्कनं क्रियेत। अनेन प्रत्येक-परिवाराय आवश्यकीनां विशेष-साहाय्यानां परिचये साहाय्यं लप्स्यते। केन्द्रस्य राज्यसर्वकारस्य च विविधाः योजनाः एतान् परिवारान् लक्षीकृत्य करिष्यन्ते येन ते उपलब्धानाम् अवसराणां कल्याणकारिणीनां योजनानां च पूर्णं लाभं प्राप्तुं शक्नुयुः। तेन स्पष्टीकृतं यत् एतेषु अर्धाधिकाः परिवाराः पूर्वमेव ‘बी.पी.एल.’-सूच्यां सम्मिलिताः सन्ति, यदा च केचन परिवाराः सम्प्रति अस्याः अन्तः न आगच्छन्ति।
‘बी.पी.एल.’-सूची यथा वर्तते तथैव स्थास्यति – मुख्यमन्त्री
तेन आश्वासनं दत्तं यत् राज्यसर्वकारः ‘बी.पी.एल.’-परिवारेभ्यः दीयमानं कमपि लाभं न तु न्यूनीकरिष्यति न च प्रतिनिवर्तयिष्यति। मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् केचन विपक्ष-नेतारः एतां भ्रामिकां वार्तां प्रसारयन्ति यत् सर्वकारः ‘बी.पी.एल.’-परिवाराणां सङ्ख्यां न्यूनीकर्तुम् इच्छति। तेन उक्तं यत् एते आरोपाः सर्वथा असत्याः निराधाराश्च सन्ति। ‘बी.पी.एल.’-सूची यथा अस्ति तथैव स्थास्यति एतेभ्यः परिवारेभ्यः दीयमानाः सर्वे वर्त्तमान-लाभाः निरन्तरं स्थास्यन्ति। मुख्यमन्त्रिणा प्रोक्तं यत् तेषां सर्वकारेण प्रथमवारं राज्यस्य आर्थिक-संसाधनानां सुदृढीकरणाय व्यवस्थिता दृष्टिः स्वीकृता हिमाचलप्रदेशं च आर्थिक-दृष्ट्या स्वावलम्बिनं कर्तुं दिशि निर्णयात्मकानि पदानि गृहीतानि।
‘राज्यम् अधुना निरन्तरं वित्तीय-स्वावलम्बनस्य दिशि अग्रे सरति’
मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् षोडशेन (16th) वित्त-आयोगेन प्रायः ८,००० तः १०,००० कोटि-रूप्यकाणां राजस्व-हानि-अनुदानं (RDG) स्थगितम्, यत् राज्यम् १९५२ वर्षात् संविधानस्य २७५(१) अनुच्छेदस्य अन्तर्गतं प्राप्नोति स्म। अनेन निर्णयेन राज्यस्य गम्भीरे आर्थिक-सङ्कटे गमनस्य आशङ्का प्रकटीकृता आसीत्। तथापि, हिमाचलप्रदेशः अस्याः कठिनायाः स्थितेः सफलतापूर्वकं बहिरागतवान्। तेन उक्तं यत् अस्माकं निरन्तर-प्रयासैः राज्यम् अधुना निरन्तरं वित्तीय-स्वावलम्बनस्य दिशि अग्रे सरति। सुक्खू-महोदयेन उक्तं यत् राज्यसर्वकारः भाखड़ा-परियोजना-सम्बद्धं प्रायः ७००० कोटि-रूप्यकाणां स्व-अधिकारं दृढतया सत्यनिष्ठतया च अग्रे नयति। एवमेव शानन, बैरास्यूल, जल-उपकर (Water Cess) तथा च चण्डीगढ-सम्बद्धेषु विषयेषु हिमाचलस्य वैधानिक-अधिकाराणां सुरक्षणाय प्रयासाः निरन्तरं प्रचलन्ति।
चिट्टा’-मुक्त-हिमाचल-अभियानस्य द्वितीयं चरणम् ऊना-तः प्रारप्स्यते
मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् जनानां सक्रिय-सहयोगेन समर्थनेन च अस्माकं सर्वकारेण ‘चिट्टा-मुक्त-हिमाचल-अभियानम्’ आरब्धम्। अभियानस्य द्वितीयं चरणं ७ सितम्बर २०२६ दिनाङ्कात् ऊना-तः प्रारप्स्यते। शीघ्रमेव ‘खेलो हिमाचल, चिट्टा-मुक्त अभियानम्’ अपि प्रारप्स्यते, यस्य माध्यमेन युनः क्रीडाभिः सह योजयितुं स्वस्थ-उत्पादक-जीवनशैलीं स्वीकर्तुं च प्रोत्साहयिष्यन्ते। तेन उक्तं यत् नशा-तस्कर-जालं नाशयितुं हिमाचलप्रदेशं च नशामुक्तं राज्यं रचयितुं कठोराः निर्णयाः गृह्यमाणाः सन्ति।
सर्वेषु विधानसभा-क्षेत्रेषु स्वच्छ-जलाय प्रवर्त्यते २००० कोटि-रूप्यकाणां योजना – सुक्खू
सुक्खू-महोदयेन उक्तं यत् राज्यसर्वकारः प्रत्येक-नागरिकाय स्वच्छं सुरक्षितं च पेयं जलम् उपलब्धं कारयितुं कार्यं करोति। सर्वेषु विधानसभा-क्षेत्रेषु स्वच्छ-जलस्य उपलब्धतां निश्चेतुं २००० कोटि-रूप्यकाणां व्यापिका योजना प्रवर्त्यते। साकमेव वर्त्तमान-जल-संरचनां सुदृढां पुनर्निर्मितां च कर्तुं भू-जल-पुनर्भरणं प्रोत्साहयितुं च अनेके उपायाः क्रियमाणाः सन्ति। एतैः उपायैः जलस्य उपलब्धतायां गुणवत्तायां च परिष्कार: भविष्यति राज्यस्य च समग्रा जल-सुरक्षा सुदृढा भविष्यति। तेन उक्तं यत् धार्मिक-पर्यटनस्य विकासाय मण्डी-मण्डले माता-बगलामुखी-‘रोपवे’-यानं जनतायै समर्पितम्। चिन्तपूर्णी-मन्दिरे बाबा-बालकनाथ-मन्दिरे चापि ‘रोपवे’-निर्माणं करिष्यते, मण्डी-मध्ये च शिवधामस्य कार्यं पूर्वमेव आरब्धम्। मुख्यमन्त्रिणा प्रोक्तं यत् राज्यस्य इतिहासे प्रथमवारं सर्वकारीय-विद्यालयानां छात्राः शैक्षणिक-भ्रमणाय विदेशं प्रेषिताः।
स्वास्थ्य-सेवायां परिष्कार: सर्वकारस्य सर्वोच्च-प्राथमिकतासु सम्मिलितः – मुख्यमन्त्री
तेन उक्तं यत् शिक्षया सह स्वास्थ्य-सेवायां परिष्कार: अपि राज्यसर्वकारस्य सर्वोच्च-प्राथमिकतासु सम्मिलितः अस्ति। रुग्णेभ्यः विशेषज्ञ-स्वास्थ्य-सेवाः आधुनिक-चिकित्सा-उपकरणानि च उपलब्धं कारयितुम् ऐतिहासिकाः उपायाः कृताः। तेन प्रोक्तं यत् हिमाचले प्रथमवारं सर्वेषु चिकित्सा-महाविद्यालयेषु चमियाणा-चिकित्सालयेन सह ‘रोबोटिक-शल्यक्रियायाः’ (Robotic Surgery) सुविधा आरब्धा। मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् अस्याः सुविधायाः प्रदेशस्य जनेभ्यः राज्यस्य अन्तः एव उन्नता चिकित्सा-प्रौद्योगिकी उपलब्धा भवितुं शक्ष्यति। तेन प्रोक्तं यत् वैयक्तिक-चिकित्सालयेषु ‘रोबोटिक-शल्यक्रियायाः’ व्ययः सामान्यतः ५ लक्ष-रूप्यकेभ्यः अधिकः भवति, यदा च राज्यसर्वकारः सर्वकारीय-संस्थासु एतां सुविधां ३०,००० रूप्यकेभ्यः ८०,००० रूप्यकाणां व्ययेन उपलब्धं कारयति। अनेन सामान्य-जनेभ्यः उन्नतः उपचारः सुलभः भविष्यति।

प्रथमवारं लक्षशः छात्राः साक्षात् (Live) अशृण्वन् मुख्यमन्त्रिणः सम्बोधनम्
तत्रैव हिमाचले स्वतन्त्रता-दिवसः प्रथमवारं सर्वकारीय-विद्यालयेभ्यः बहुभिः कारणैः विशिष्टः अभवत्। प्रदेशस्य सर्वकारीय-विद्यालयेषु प्रथमवारं मुख्यमन्त्रिणः सुखविन्दरसिंहसुक्खू-महोदयस्य राज्य-स्तरीय-सम्बोधनस्य प्रत्यक्ष-प्रसारणं (Live Broadcast) कृतम्, यत् लक्षशः छात्राः एकत्रैव दृष्टवन्तः श्रुतवन्तश्च। छात्राः स्वतन्त्रता-दिवस-समारोहस्य, मुख्य-अतिथेः सन्देशस्य तथा च स्वतन्त्रता-सङ्ग्रामस्य इतिहासस्य देशस्य महान्-राष्ट्रनायकानां योगदानस्य च विषये ज्ञापयिष्यन्ते। षष्ठी-कक्षा-तः द्वादशी-कक्षां यावत् छात्राः तेषां सम्बद्धेषु राजकीय-वरिष्ठ-माध्यमिक-विद्यालयेषु समारोहेषु योजिताः। तत्रैव ‘कॉम्प्लेक्स’-विद्यालयेषु ५०० मीटर-परिधौ स्थितानां प्राथमिक-विद्यालयानां छात्राः अपि मुख्य-समारोहस्य अङ्गं संजाताः।
विद्यालयेषु १७ दिनाङ्के भविष्यति १५ अगस्त-अवकाशः
स्वतन्त्रता-दिवसमधिकृत्य शिक्षा-विभागस्य पक्षतः प्रसारितानाम् आदेशानां मध्ये अधुना प्रदेशस्य विद्यालयेषु १७ अगस्त-दिनाङ्के अवकाशः भविष्यति। मुख्यमन्त्रिणा स्पष्टीकृतं यत् १५ अगस्त-दिनाङ्के आयोजितानां कार्यक्रमाणां कारणेन छात्रेभ्यः शिक्षकेभ्यश्च १७ अगस्त-दिनाङ्के विरामः (अवकाशः) प्रदास्यते। शिक्षा-निदेशालयेन कतिपय-दिनेभ्यः पूर्वम् आदेशं प्रसार्य प्रदेशस्य सर्वान् सर्वकारीय-विद्यालयान् १५ अगस्त-दिनाङ्के सामान्य-रूपेण उद्घाटितं स्थापयितुं निर्देशः दत्तः आसीत्। आदेशेषु प्रोक्तम् आसीत् यत् विद्यालयेषु स्वतन्त्रता-दिवसः सम्पूर्णेण उत्साहेन, गौरवेण देशभक्ति-वातावरणेन च आचर्यताम्। सर्वेषां छात्राणाम् उपस्थितिः निश्चिता क्रियताम्। १७ अगस्त-दिनाङ्कस्य विराममधिकृत्य शनिवासरे शिक्षा-विभागेन अधिसूचना प्रसारिता।
