Governor HP : वर्तमानपरिप्रेक्ष्ये परिस्थित्यानुसारं भारतीयसंस्कृतेः दर्शनस्य अवगमनस्य च आवश्यकता- राज्यपाल: शिवप्रतापशुक्ल:।
भारतीयोच्चाध्ययनसंस्थाने शिमलायां महर्षिदयानन्दस्य जयन्त्युपलक्ष्ये त्रिदिवसीया राष्ट्रीया संगोष्ठी आरब्धा।
हिमसंस्कृतवार्ता:- शिमला।
राज्यपालः शिवप्रतापशुक्लः अवदत् यत् वर्तमानपरिप्रेक्ष्ये वर्तमानपरिस्थित्यानुसारं भारतीयसंस्कृतेः दर्शनस्य अवगमनस्य च आवश्यकता वर्तते। भारतं विश्वस्य अग्रभागे आनेतुम् अस्माभि: गौरवपूर्णसंस्कृतौ गर्वः कर्तव्यः। राज्यपालः गुरुवासरे महर्षिदयानन्दसरस्वती इत्यस्य २०० तमे जयन्त्युपलक्ष्ये भारतीय- उच्चाध्ययन- संस्थानम् शिमलाद्वारा आयोजिताया: त्रिदिवसीयाया: अन्ताराष्ट्रीया: संगोष्ठ्याः उद्घाटने मुख्यातिथिरूपेण सम्बोधनं कुर्वन् आसीत्। सः अवदत् यत् महर्षि दयानन्दः एकः महापुरुषः आसीत् यः सम्पूर्णक्रान्तिं प्रारभत, “वेदं प्रति गच्छतु” इति घोषम् अयच्छत्। सः अवदत् यत् स्वामीजी वैदिकसंस्कृतेः, धर्मस्य, दर्शनस्य च रक्षणार्थं वैदिकसन्देशस्य प्रचारं कृतवान्, वैदिकधर्मस्य विकृतिं दूरीकर्तुं दृढप्रयत्ना च अकरोत्। सः समाजस्य उनयनस्य दिशि अनेकानि कार्याणि अकरोत्, येषु जातिव्यवस्थां अस्पृश्यतां च दूरीकृत्य दलितानाम् उत्थानस्य कार्यम्, बालविवाहस्य सतीव्यवस्थायाः च विरोधः, विधवापुनर्विवाहस्य समर्थनम् इत्यादयः सन्ति।
सः अवदत् यत् प्रथमवारं वेदानां लोकप्रियभाषायां अनुवादः करणीयः इति श्रेयः स्वामी दयानन्दस्य भवति। राज्यपालः अवदत् यत् तस्य वेदभाष्यपद्धत्या वेदव्याख्यायाः भविष्यस्य दिशा निर्धारिता भवति। तेन गुरुकुलशिक्षाव्यवस्थां पुनरुत्थानम् अकरोत्। अद्य देशे सर्वत्र सहस्राणि गुरुकुलानि चलन्ति, यतः छात्राः विश्वे वैदिकसंस्कृतेः रक्षणं कृत्वा देशस्य नाम उत्थापितवन्तः। सः अवदत् यत् महर्षि दयानन्दः महिलाजागरणस्य घोषणां कृत्वा महिलाशिक्षणाय अथकपरिश्रमं कृतवान्। अनेकेषां बालिकागुरुकुलानां, महिलामहाविद्यालयानाञ्च स्थापना अस्यैव परिणामः अस्ति। स्वामीजी वैदिकसंस्कृतेः रक्षणार्थं बहुप्रयत्नान् अकरोत्। संस्कारविधिः, “गोकरुणनिधिः” सत्यार्थप्रकाशः इत्यादीनि अनेकानि पुस्तकानि तेन लिखितानि समाजाय दिशां दातुं सहायकानि सिद्धानि अभवन्। राज्यपाल अवदत् यत् स्वराज्यस्य स्वदेशीयस्य च महत्त्वं सर्वप्रथमं प्रकटितवान्। तस्य आश्चर्यजनक-आह्वानेन प्रेरिताः बहवः भारतीययुवकाः स्वातन्त्र्य-आन्दोलने सक्रियताम् अवाप्तवन्तः।
सः अवदत् यत् देशं स्वतन्त्रं कर्तुं यानि आन्दोलनानि अभवन्, तानि महर्षिदयानन्देन, तेन स्थापितेन आर्यसमाजेन च केनचित् प्रकारेण प्रभाविताः आसन्। भारतस्य स्वातन्त्र्य- आन्दोलनं तस्य प्रेरणा- प्रभाव- कारणात् अपारं बलं प्राप्तवान्। सः अवदत् यत् स्वामीजी इत्यस्य शिक्षा: अद्यत्वे अधिका: प्रासंगिका: सन्ति। भारतीयज्ञानपरम्परायाः प्रवर्धने प्रसारणे च महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति इति संस्थायाः प्रशंसा अपि अकरोत् । ततः पूर्वं भारतीयोच्चाध्ययनसंस्थानस्य शासकीयसंस्थायाः अध्यक्षः प्रो. शशिप्रभाकुमारः राज्यपालस्य स्वागतं कृत्वा संगोष्ठ्याः विषये विस्तृतां सूचनां दत्तवान्। स्वामी दयानन्दसरस्वती इत्यस्य लेखनकृतीनां विषये विशेषतया संस्कृतस्य स्थानीयभाषाणां च प्रचारविषये विस्तृतां सूचनां दत्तवान्। बालिकानां शिक्षायां तस्य योगदानं स्मरणं कुर्वन् सः अवदत् यत् तस्य योगदानस्य फलस्वरूपम् अद्यत्वे महिलाः विकासस्य विभिन्नक्षेत्रेषु अग्रणी भूमिकां निर्वहन्ति।
