HMPV VIRUS – हिमाचले एच.एम.पी.वी. विषाणो: कियत् संकटम् ?
हिमसंस्कृतवार्ता: – कार्यालयीय: प्रतिनिधि:।
कर्नाटकराज्ये सद्यः एव मानवमेटान्यूमोविषाणो: (एचएमपीवी) प्रकरणानाम् विषये मंगलवासरे सर्वेषां राज्यानां केन्द्रीयप्रदेशानां च स्वास्थ्यसचिवैः सह केन्द्रीयस्वास्थ्यसचिवस्य अध्यक्षतायां सभा आयोजिता। अस्मिन् सत्रे केन्द्रस्य स्वास्थ्यसचिवः अवदत् यत् ह्यूमन मेटाप्न्यूमोविषाणु: एकः सामान्यः विषाणु: अस्ति यः अधिकतया बालकेषु, प्रौढेषु, दुर्बलप्रतिरक्षायुक्तेषु जनेषु च प्रसरति।
भारतसर्वकारेण उक्तं यत् एषः सामान्यः विषाणुः अस्ति, अतः आतङ्कस्य आवश्यकता नास्ति। भारते पूर्वमपि अस्य विषाणुना संक्रमणं जातम् । अस्य मुख्यलक्षणं कासः, ज्वरः, नासिकासंकोचः, तीव्रप्रसङ्गेषु श्वासप्रश्वासयोः क्षुब्धता इत्यादयः सन्ति तथा च ब्रोंकाइटिस, निमोनिया च भवितुम् अर्हति । एषः विषाणुः एकस्मात् व्यक्तितः अन्यतमं प्रति कासः, श्वासः, हस्तप्रहारः इत्यादिभिः प्रसरति । अयं विषाणुः किमपि गम्भीरं रोगं न जनयति । उपर्युक्तलक्षणस्य सन्दर्भे समीपस्थं स्वास्थ्यकेन्द्रं गत्वा स्वस्य परीक्षणं करणीयम् ।
भारतसर्वकारेण आयोजिताया: सभायाः अनन्तरं हिमाचलप्रदेशस्य स्वास्थ्यसचिवस्य अध्यक्षतायां सर्वेषां चिकित्सामहाविद्यालयानाम् प्राचार्यैः, सर्वेषां मण्डलानां मुख्यचिकित्साधिकारिभिः, सर्वेषां चिकित्साधीक्षकै: च सह आभासीय- सभा आयोजिता। सभायां स्वास्थ्यसचिवेन मार्गदर्शिकाः प्रसारिताः यत् इन्फ्लूएन्जा अथवा गम्भीरतीव्रश्वसनसिण्ड्रोमस्य सर्वेषां प्रकरणानाम् निरीक्षणं करणीयम्।
*किमस्ति मानवमेटान्यूमोविषाणु: (HMPV) ?*
> मानवस्य मेटोप्न्यूमोविषाणु: एच.एम.पी.वी इति अपि ज्ञायते यः मानवस्य श्वसनतन्त्रं प्रभावितं करोति । प्रथमवारं २००१ तमे वर्षे अस्य परिचय: अभवत् । ततः नीदरलैण्ड्देशस्य वैज्ञानिकाः तस्य आविष्कारं कृतवन्तः । एषः पैरामाइक्सोविरीडे परिवारस्य एकः विषाणुः अस्ति ।
> अन्येषां श्वसनविषाणुना इव संक्रमितजनानाम् कासस्य, श्वासस्य च समीपे स्थित्वा अपि अयं प्रसरति ।
> केषुचित् अध्ययनेषु विश्वसितं यत् अयं विषाणुः विगतषड्दशकेभ्यः विश्वे वर्तते ।
*एच.एम.पी.वी.-विषाणुना कः कियत्पर्यन्तं प्रभावितः भवति ?*
> अनेन मुख्यतया बालकाः प्रभाविताः भवन्ति । परन्तु दुर्बलप्रतिरक्षायुक्तेषु जनेषु वृद्धेषु च अस्य प्रभावः अभिलेखितः अस्ति ।
> अस्य विषाणुकारणात् जनाः शीत-कास-ज्वर-कफादिभि: पीड़िता: भवितुं शक्नुवन्ति । अधिकगम्भीरेषु कण्ठस्य, श्वसनमार्गस्य च अवरोधात् जनानां मुखात् वीटीध्वनिः अपि श्रूयते ।
> केषुचित् गम्भीरतरेषु प्रकरणेषु अयं विषाणुः जनान् ब्रोंकिओलाइटिस (फेफड़ों में ऑक्सीजन ले जाने वाली नली में सूजन) निमोनिया (फुफ्फुसानां जलेन पूरणं) च जनयितुं शक्नोति अस्य कारणात् संक्रमितानां जनानां चिकित्सालये प्रवेशः करणीयः भवेत् ।
> यतो हि तस्य लक्षणं कोरोना-संक्रमणं सामान्य-फ्लू-सदृशं भवति, तस्मात् द्वयोः भेदं वक्तुं कठिनम् अस्ति । परन्तु यत्र प्रत्येकं ऋतौ कोरोना महामारी प्रसृता। यत्र एचएमपीवी अद्यावधि मुख्यतया ऋतुसंक्रमणं मन्यते । परन्तु अनेकेषु स्थानेषु आवर्षंउ अस्य उपस्थितिः अभिलेखिता अस्ति ।
> कोरोना इत्येतत् विहाय अस्य विषाणुना श्वसनमार्गस्य उपरितनभागयोः संक्रमणस्य संकट: भवितुम् अर्हति ।
> सामान्येषु सति अस्य विषाणो: प्रभावः त्रि-पञ्चदिनानि यावत् भवति ।
