पञ्जाब-विश्वविद्यालयस्य संस्कृतविभागे द्विदिवसीय-संस्कृत-शिक्षण-कार्यशालायाः आयोजनम्
पञ्जाब-विश्वविद्यालयस्य संस्कृतविभागेन संस्कृतभारत्याः तथा भारतीयभाषासमित्याः च संयुक्ततत्त्वावधाने (इत्यस्य—मिलित्वा निर्देशने) “संस्कृतमाध्यमेन संस्कृतशिक्षणम्” इति विषये द्विदिवसीय-प्रशिक्षण-कार्यशालायाः आयोजनं कृतम्।
उद्घाटन-सत्रम्
उद्घाटनसत्रस्य प्रारम्भः विश्वविद्यालयस्य कुलगीतेन अभवत्। तदनन्तरं वैदिकमन्त्रोच्चारणेन सह दीपप्रज्वलनं कृत्वा कार्यक्रमस्य शुभारम्भः जातः। विभागाध्यक्षा डॉ. सुनीता देवी कार्यशालायाः रूपरेखां (इत्यस्य—कार्ययोजनाम्) प्रस्तुतवती सर्वेषाम् अतिथीनां स्वागतं च कृतवती।
उत्तरक्षेत्रस्य संगठनमन्त्री नरेन्द्र महोदयः स्वोद्बोधने उक्तवान् यत्—
”संस्कृतं विश्वपोषकभाषा अस्ति। वयमपि संस्कृतस्य योद्धारः रक्षकाः च भवेम। अस्माकं भारतं शस्त्रस्य शास्त्रस्य च धारकं भवतु। एषः समयः संस्कृतस्य अस्ति। आगामि-पीढ्याः संगणकाः (Computers) संस्कृतभाषाधारिताः भविष्यन्ति, यतः संस्कृतं वैज्ञानिकभाषा वर्तते।”
विशिष्टातिथीनां विचाराः
प्रो. योजना रावत महोदया अवदत् यत् संस्कृतविभागः प्रशंसनीयं कार्यं करोति। अत्र उपस्थिताः प्राध्यापकाः शिक्षकाः च श्रद्धापूर्वकं अस्मिन् कार्ये संलग्नाः सन्ति।
विशिष्टातिथिः चाँद किरण सलूजा महोदयः प्रश्नं कृतवान् यत्—
किं वयं संस्कृतस्य मूलग्रन्थान् अवबोधपूर्वकं पठितुं समर्थाः स्मः?
किं वयं टीकां (इत्यस्य—व्याख्यां) विना अध्ययनं कर्तुं शक्नुमः?
तेन उक्तं यत् भाषा केवलं विद्यालये पठनेन न आगच्छति, अपितु सा वातावरणेन विकसिता भवति। शिक्षायाः उद्देश्यं मनुष्यस्य अन्तर्निहितज्ञानस्य प्रकाशकम् अस्ति। उद्घाटनसत्रस्य अध्यक्षता वी. के. अलंकार महोदेन कृता।
शैक्षणिक-सत्राणि
तदनन्तरं त्रिणां शैक्षणिकसत्राणाम् आयोजनं जातम्:
प्रथमसत्रम् डॉ. चन्दनलालस्य अध्यक्षतायाम् अभवत्। मुख्यवक्ता सलूजा महोदयः अवदत् यत् भारतस्य सर्वाणि पाठ्यपुस्तकानि भारतीयभाषासु सन्ति। अतः संस्कृतस्य अध्यापनं संस्कृतभाषायामेव भवेत्। सः छात्रैः सह संवादात्मक-गतिविधीः (इत्यस्य—परस्परं सम्भाषणकार्याणि) अपि कारितवान्।

द्वितीयसत्रम् नरेन्द्र महोदयः “संस्कृतस्य वर्त्तमानसमस्या, समाधानं भविष्ययोजना च” इति विषये व्याख्यानं दत्तवान्। सः संस्कृतक्षेत्रे विद्यमानान् आव्हानान् (Challenges) स्पष्टीकृतवान्।
तृतीयसत्रम्: संजीव कुमार महोदयः “संस्कृतसम्भाषणस्य महत्त्वम्” इति विषये स्वविचारान् प्रकटितवान्। सः उक्तवान् यत् संस्कृतस्य संरक्षणं तदैव सम्भवं यदा वयं एतां व्यवहारभाषां करिष्यामः।
निष्कर्षः
अस्यां कार्यशालायां पञ्जाब-हरियाणा-चण्डीगढ़तः शिक्षकाः सक्रियरुपेण (इत्यस्य—उत्साहेन) भागं गृहीतवन्तः। इयं कार्यशाला संस्कृतशिक्षणस्य सुदृढपद्धतेः तथा प्रचार-प्रसारस्य दृष्ट्या अतीव सफला सार्थका च सिद्धा।
पञ्जाब-विश्वविद्यालयस्य संस्कृतविभागे द्विदिवसीय-संस्कृत-शिक्षण-कार्यशालायाः आयोजनम्
Himsanskritam is a non-profit trust (Reg. No. 86/2026) dedicated to promoting Sanskrit journalism, local dialects, and the rich culture and folklore of Himachal Pradesh. Many Sanskrit educators and cultural enthusiasts actively contribute to this mission. If you would like to support our initiative and become a member, send "Namaste" to our WhatsApp number: 7876636263.
Leave a comment
Leave a comment
