परीक्षा-शुचितायै एन.टी.ए. (NTA) संस्थायाः महत् पदक्षेपः

परीक्षा-शुचितायै एन.टी.ए. (NTA) संस्थायाः महत् पदक्षेपः; ‘जेईई-नीट’ इत्यादिपरीक्षाणां निरीक्षणे सेवानिवृत्त-सैनिकानां सहायता स्वीकरिष्यते
नवदेहली। प्रश्नपत्र-प्रकटनम् (पेपर लीक) परीक्षासु च अनियमिततां निवारयितुं ‘राष्ट्रीय-परीक्षण-अभिकरणेन’ (एन.टी.ए.) एकः अपरः महत् पदक्षेपः गृहीतः। परीक्षाणां शुचितां संरक्षितुम् अभ्यर्थिनां च विश्वासं जेतुम् अभिकरणेन इदानीं सेवानिवृत्त-सैनिकानां सहायतां ग्रहीतुं निर्णयः कृतः। भारतीय-सेनायाः अर्धसैनिक-बलानां च सेवानिवृत्त-सैनिकेभ्यः ‘जेईई’, ‘नीट’, ‘नेट’, ‘सीयूईटी’ इत्येतासां प्रमुख-परीक्षाणां निरीक्षणस्य महत्त्वपूर्णं दायित्वं दास्यते।वस्तुतः, गत-मई-मासे ‘नीट-यूजी’ परीक्षायाः प्रश्नपत्र-प्रकटन-प्रकरणेन विवादेषु आगते सति, एन.टी.ए. द्वारा व्यापक-स्तरे सुधारः परिवर्तनं च क्रियते। २१ जून, २०२६ दिनाङ्के आयोजिते ‘नीट-यूजी’ पुनःपरीक्षायां (री-एग्जाम) परिवहन-व्यवस्थायां सेनायाः सहयोगं गृहीत्वा, इदानीं भविष्ये अपि एन.टी.ए. सेनायाः सहायतां ग्रहीतुं विचारयति। एतदर्थम् एन.टी.ए. स्वतन्त्र-पर्यवेक्षकाणाम् (ऑब्जर्वर्स) एकं स्थायि-समूहं (परमानेंट पूल) सज्जीकरोति, यस्मिन् सशस्त्र-बलानाम् अर्धसैनिक-बलानां च सेवानिवृत्त-कार्मिकाः, तथा च केन्द्र-राज्य-सर्वकारयोः सेवानिवृत्ताः अधिकारिणः सम्मिलिताः भविष्यन्ति। एन.टी.ए. संस्थायाः ‘अभिरुचि-अभिव्यक्ति-प्रपत्रे’ (Expression of Interest) कथितं यत् प्रत्येकं परीक्षा-दिवसे प्रतिपरीक्षाकेन्द्रम् एकः स्वतन्त्रः पर्यवेक्षकः नियुज्यते। एते पर्यवेक्षकाः केन्द्रे एन.टी.ए. संस्थायाः प्रतिनिधयः भविष्यन्ति, ये ‘नगर-समन्वयकात्’ (सिटी कोऑर्डिनेटर) ‘केन्द्र-अधीक्षकात्’ (सेंटर सुपरिंटेंडेंट) च भिन्नाः भविष्यन्ति। एतेषां मुख्यं कार्यं परीक्षायाः निष्पक्षतायाः, सुरक्षायाः सुचारु-सञ्चालनस्य च निरीक्षणं कृत्वा साक्षात् एन.टी.ए. संस्थायै प्रतिवेदनं दातुं भविष्यति।प्रपत्रे अग्रिमम् उक्तं यत् सम्पूर्णं वर्षं प्रचलन्त्याः परीक्षा-प्रक्रियायाः समये अस्याः आवश्यकतायाः समयबद्धं विश्वसनीयं च पूरणं कर्तुम् अभिकरणं पूर्व-सत्यापित-पर्यवेक्षकाणाम् एकं स्थायि-समूहं निर्मातुम् इच्छति। अस्मिन् समूहे सर्वकारीय-संस्थानानां सेवानिवृत्ताः कार्यरताः वा शैक्षणिक-प्रशासनिक-कार्मिकाः समाविष्टाः भविष्यन्ति, येन प्रत्येकं परीक्षायै बहुपूर्वम् एव नियुक्ति-आदेशाः प्रसारयितुं शक्यन्ते।
पर्यवेक्षक-पदाय त्रिषु वर्गॆषु आवेदनम् आहूतम्
एन.टी.ए. द्वारा परीक्षासु पर्यवेक्षकस्य भूमिकां निर्वोढुं त्रिषु वर्गॆषु आवेदनपत्राणि आहूतानि सन्ति—
प्रथमः वर्गः-: केन्द्र-सर्वकारस्य राज्य-सर्वकाराणां च सेवानिवृत्ताः अधिकारिणः।
द्वितीयः वर्गः-: सशस्त्र-बलानाम् अथवा अर्धसैनिक-बलानां सेवानिवृत्ताः कार्मिकाः।
तृतीयः वर्गः-: सर्वकारीय-विद्यालयानां, महाविद्यालयानां विश्वविद्यालयानां च सेवानिवृत्ताः कार्यरताः वा शिक्षकाः प्राध्यापकाः च।
विदेशेषु स्थितानां परीक्षाकेन्द्राणां कृते एन.टी.ए. सामान्यतः तस्मिन् एव नगरे निवसतां भारतीय-नागरिकाणां मध्यात् पर्यवेक्षकान् नियोक्ष्यति। एतेषु तस्मिन् देशे स्थितस्य भारतीय-दूतावासस्य (मिशन) कार्यरताः सेवानिवृत्ताः वा अधिकारिणः, विदेश-मन्त्रालयस्य सेवानिवृत्ताः अधिकारिणः, स्थानीय-स्तरे उपलब्धाः अन्ये योग्याः भारतीय-नागरिकाः च सम्मिलिताः भवितुम् अर्हन्ति। सुरक्षा-भङ्गस्य अनियमिततानां च आरोपाणाम् अनन्तरं परीक्षा-प्रणाल्यां व्यापक-सुधारस्य अन्तर्गतम् अयं महत्त्वपूर्णः निर्णयः स्वीकृतः अस्ति।