(फॉसिल स्टेम) सोलनजनपदे प्रथमवारं जीवाश्मकाण्डस्य आविष्कारः

सोलनजनपदे प्रथमवारं कोटीरेलस्थानकस्य समीपे जीवाश्मकाण्डस्य (फॉसिल स्टेम) आविष्कारः
हिमसंस्कृतवार्ताः। सोलनजनपदे प्रथमवारं जीवाश्मवैज्ञानिनां भूवैज्ञानिकानां च दलेन कोटीरेलस्थानकस्य समीपे जीवाश्मकाण्डस्य (फॉसिल स्टेम) आविष्कारः कृतः। तैः पुष्टिः कृता यत् अयं जीवाश्म प्रायः द्विकोटिवर्षपुरातनमस्ति । एषः अपूर्वः आविष्कारः कसौली-सङ्घटनस्य अन्तः पुष्पवनस्पतयः विकासस्य विविधतायाः च नूतनानि प्रमाणानि प्रददाति । अपि च, एषः आविष्कारः मायोसीनकालस्य आरम्भे क्षेत्रीय-एन्जिओस्पर्म-विकासस्य विषये बहुमूल्यं सूचनां प्रदास्यति । एषः आविष्कारः न केवलं भारतस्य विदेशस्य च भूवैज्ञानिकानां लाभं प्राप्स्यति, अपितु अस्मिन् क्षेत्रे अध्ययनं कुर्वन्तः छात्राः अपि लाभं प्राप्नुयुः । दले प्रसिद्धः भूवैज्ञानिकः तथा टेथिस् जीवाश्म संग्रहालयस्य संस्थापकः, गिनीजबुकस्य विश्वविक्रमधारकः, कसौलीनिवासी डॉ. रितेश आर्यः तथा च ओएनजीसीतः वरिष्ठप्रबन्धकरूपेण सेवानिवृत्तः मुख्यजीवविज्ञानी क्षेत्रमार्गदर्शकः च डॉ. जगमोहनसिंहः च आसन्। ऐतिहासिकमहत्त्वपूर्णं स्थानं, यत् चिरकालात् अस्मिन् क्षेत्रे भूवैज्ञानिकान्वेषणस्य प्रवेशबिन्दुः अस्ति, तत् दलं कोटीरेलस्थानकं गतवान् । कोटीरेलस्थानकस्य समीपे अन्वेषणकाले अनेन दलेन एतत् जीवाश्मकाण्डं प्राप्तम् । अस्मिन् जीवाश्मे सुसंरक्षितविशेषताः, कार्बनिकावशेषाः च दृश्यन्ते, ये आधुनिक-एन्जिओस्पर्म-जीवानां सदृशाः सन्ति । एषः आविष्कारः न केवलं अस्मिन् प्रदेशे एतादृशस्य जीवाश्मस्य प्रथमः अभिलेखः अस्ति, अपितु हिमालयस्य अस्मिन् भागे पुष्पवनस्पतयः भौगोलिकप्रसारस्य प्रारम्भिकस्य अनुकूलनस्य च अवगमनं वर्धयिष्यति अधुना शोधदलः कोटीक्षेत्रे अतिरिक्तक्षेत्रकार्यस्य योजनां कुर्वन् अस्ति, अधिकानि वनस्पत्यावशेषाणि उद्घाटयितुं तथा च कसौली-सङ्घटनस्य जैवविविधतायाः अग्रे अन्वेषणं कर्तुमपि योजना अस्ति।
कसौली-सङ्घटनं जीवाश्म-सङ्ग्रहस्य समृद्धस्य कृते प्रसिद्धम् अस्ति
कसौली-सङ्घटनं वनस्पतिजीवाश्मस्य समृद्धसङ्ग्रहस्य कृते चिरकालात् प्रसिद्धम् अस्ति। यदा मेडलिकोट् इत्यनेन १८६४ तमे वर्षे कसौलीतः प्रथमं जीवाश्मम् आविष्कृतम् तदा आरभ्य कसौली भारतीय उपमहाद्वीपस्य पुरापर्यावरणस्य जैविकविकासस्य च विषये वादविवादस्य केन्द्रम् अस्ति कसौली-नगरस्य निवासी, कसौली-सङ्घटनस्य जीवाश्मविषये पीएचडी-पदवीं प्राप्तवान् डॉ. रितेश-आर्यः १९८७ तमे वर्षात् पञ्जाब-विश्वविद्यालये, चण्डीगढे स्नातक-छात्रः आसीत्, तदा आरभ्य जीवाश्म-संग्रहणं कुर्वन् अस्ति सः कसौली-जगजीतनगर-बरोग्-कुमारहट्टी-नगरात् अनेके जीवाश्मवृक्षाः तथा च शतशः पुष्पाणि, बीजानि, फलानि, कीटपक्षाणि, एकलमेरुदण्डानि च अनेकानि पत्राणि, एकशिलाः द्विगुणाः च, गार्सिनिया, ग्लूटा, कोम्ब्रेटम्, सिजिजियम च इत्येतयोः विषुववृत्तीयसापेक्षतां दर्शयन्तः सङ्गृहीताः सन्ति