बिहारवार्ता-ः भागलपुरप्रमण्डलस्य अङ्गप्रदेशे बिहुलाविषहरीमहोत्सवस्य भव्यतया आयोजनम्
भागलपुरम्, बिहार,१८ अगस्त २०२६।
अङ्गप्रदेशस्य लोकसंस्कृतेः दृढश्रद्धायाश्च प्रतीकभूतः बिहुलाविषहरीमहोत्सवः बिहारराज्यस्य भागलपुरनगरे भव्यतया पारम्परिकोल्लासेन च आरब्धः जात:। सोमवासरे प्रात:कालादारभ्य जनपदस्य सर्वेषु पूजामण्डपेषु देवालयेषु च माता मनसाविषहरीमातु: दर्शनार्थं डलियासमर्पणार्थं च श्रद्धालूनां महासम्मर्द: दृष्ट:। सायंकाले वैदिकपारम्परिकविधिना भगतपूजन अभवत्, ततः परं रात्रौ वाद्यघोषैः सह बाललखेन्द्रस्य वरयात्रा अगच्छत् तथा लोकगाथानुसारं सतीबिहुलया सह विवाहस्य समस्ताः विधयः सम्पन्नाः अभवन्। अस्मिन् वर्षे
भागलपुरजनपदे १८२, नगरे च ११६ स्थानेषु विषहरीमातु: प्रतिमा: प्रतिष्ठापिता: सन्ति।चम्पानगरस्थिते मनसाविषहरीस्थाने, परबत्ती, ईशाकचक, भीखनपुर, खञ्जरपुर, बरारीकालोनी, गोशाला, दीपनगर, जोगसरादिषु प्रमुखस्थानेषु मातुः पूजामण्डपानि सुशोभितानि सन्ति। विषहरीपूजास्थलेषु भगतलीलाया: आयोजनम् अभवत्। भगताः पारम्परिकवेषभूषां धारयन्तः नृत्यन्तः मनौनगीतानि गायन्तः गङ्गास्नानं कृत्वा पूजां सम्पादयन्ति स्म। महाशयड्योढ़ीस्थिते ऐतिहासिके लोहाबासगृहे विजयप्रकाश-झा इत्यस्य नेतृत्वे पूजनं सम्पन्नम् अभवत्, यस्मिन् देवाशीषबनर्जी, काकुलीबनर्जी तथा अन्ये गणमान्यजना: उपस्थिताः आसन्। मोहद्दीनगरकागजीटोलातः रात्रौ सार्धाष्टवादने चान्दोसौदागरपुत्रस्य बाललखेन्द्रस्य वरयात्रा निरगच्छत्, या मोहद्दीनगरदुर्गास्थानमार्गेण पुनः पूजास्थलं प्राप्स्यति। परबत्तीक्षेत्रे रात्रौ एकादशवादने सतीबिहुलालखेन्द्रयोः विवाहः सम्पन्नः अभवत्। ईशाकचकबुढ़ियाविषहरीस्थानात् रात्रौ अष्टवादने, मिरजानहाटमार्गात् च नववादने वाद्यवृन्दैः सह वरयात्राः निरगच्छन्।चम्पानगरे बडीखञ्जरपुरक्षेत्रे
च लोकगाथाधारिताः सजीवदृश्याणि श्रद्धालूनां विशेषाकर्षणस्य केन्द्रानि आसन्। नागकलशान् धारयन्त्यः महिलाः “विषहरी-मातुः जयः” इति जयघोषान् कुर्वन्त्यः भक्तिरसे निमग्नाः दृश्यन्ते।
अस्मिन्नवसरे केन्द्रीयपूजासमितेः अध्यक्षः भोलाकुमारमण्डलः, कार्यकारी अध्यक्षः प्रदीपकुमारः, महासचिवः शशि शङ्कर रायः तथा अन्ये पदाधिकारिण: विविधेषु पूजास्थलेषु गत्वा व्यवस्थायाः निरीक्षणम् अकुर्वन्।
आदमपुरस्थिते रानीचन्द्रावतीपरिसरे प्रतिष्ठापितायाः स्थायिप्रतिमायाः अपि विधिविधानपूर्वकं पूजनम् अभवत्। निर्धारितकार्यक्रमानुसारं मुख्यप्रतिमानां तु पारम्परिकरीत्या बुधवासरे भव्यविसर्जनसमारोहस्य आयोजनं भविष्यति।
वार्ता प्रेषक:-डाॅ विमलेश झा, भागलपुर, बिहार
