CSK HPKV PALAMPUR – हिमाचलप्रदेशे: कृषिविश्वविद्यालयस्य सप्तवर्षीयानुसन्धानं सफलं, ब्लूबेरी फलं सिद्धं, यः कर्करोगनिवारणाय स्मृतिवृद्धये च साहायकः।
हिमसंस्कृतवार्ता: – डॉ पद्मनाभ:।
पालमपुरम्। पालमपुरस्थितस्य कृषिविश्वविद्यालयस्य सप्तवर्षपर्यन्तं कठोरानुसन्धानं कृत्वा ब्लूबेरीफलं उत्पादयितुं सफलं जातम्। एतद् फलं कर्करोगस्य निवारणे, स्मृतिवृद्धौ च सहायकम् अस्ति। रोगप्रतिरोधकशक्त्याः सम्पन्नं एतत् फलम् आरोग्यस्य दृष्ट्या अत्यन्तं लाभदायकम् अस्ति। विश्वविद्यालयेन एतद् दीर्घकालीनम् अनुसन्धानं सफलतां प्राप्तवान्। परीक्षणेषु उत्कृष्टाः परिणामाः लब्धाः। एतेन राज्यस्य कृषकाणां आर्थिकस्थितिः सुदृढा भविष्यति।
हिमाचलप्रदेशे पूर्वं निजीक्षेत्रे ब्लूबेरीविषये कार्यं कृतम्, किन्तु सर्वकारीयक्षेत्रे प्रथमवारं पालमपुरकृषिविश्वविद्यालयेन ब्लूबेरीपादपस्य रोपणं सफलतया कृतम्। एषः पादपः प्रदेशस्य मध्यनिम्नप्रदेशेषु सुयोग्यः भवति। उच्चप्रदेशेषु अपि अनुसन्धानं प्रचलति। एतद् फलं कर्करोगप्रतिबन्धाय, वार्धक्यप्रक्रियायाः मन्दने, स्मृतिवृद्धये च सहायकः अस्ति। अनुसन्धानतै: ज्ञातं यत् सुषीरपाइनपत्त्राणि त्वकश्च मृत्तिकायां योजितानि चेत् तर्हि पीएच्-स्तरः न्यूनः भवति, मृत्तिकायां च आद्रता वर्धते, यत् ब्लूबेरीकृषये उपयुक्तम् अस्ति।
ब्लूबेरीफलस्य मूल्यं ७०० रूप्यकपर्यन्तं प्रति किलोग्रामम्।
एतेषु फलेषु कैल्सियम जिङ्क् च प्रचुरं विद्यमानं अस्ति। कृषिविश्वविद्यालयं इदानीं कृषकेभ्यः पादपवितरणाय कार्यं करोति। पादपस्य मूल्यं न निर्णीतम्। परन्तु एकस्मात् किलोग्राम् फलात् कृषकः ६००-७०० रूप्यकाणि अर्जयितुं शक्नोति। विश्वविद्यालये सम्पन्ने मूल्याङ्कने प्रदर्शनकर्ष्णे च एतद् प्रदर्शनम् उत्साहजनकम् आसीत्।
प्रत्येकपादपात् २-४ किलोग्रामपर्यन्तं उत्पादनम्।
हिमाचलप्रदेशे ब्लूबेरीकृषिः बागवत्याः आदर्शप्रतिरूपेण सिध्यति। सप्तवर्षीयं दीर्घकालीनं प्रयासं समाप्य एतत् आरोग्यवर्धकं फलम् उत्पादितम्। आरम्भिककाले एष: कृषि प्रदेशस्य मध्यनिम्नप्रदेशेषु सफलतया प्रवर्तिष्यते। उच्चप्रदेशे अनुसन्धानं प्रचलति। प्रत्येकपादपः द्वे चतस्रः वा किलोग्रामपर्यन्तं फलं ददाति। एतेन राज्यस्य कृषकाणां आर्थिकी दृढा भविष्यति।
– प्रो. नवीनकुमारः, कुलपति:, कृषिविश्वविद्यालयः।
