उत्तरप्रदेशसंस्कृतसंस्थानलखनऊद्वारा “भारतीय शिक्षा प्रणाल्यां गुरुशिष्यपरम्परेति” विषयमवलम्व्य व्याख्यानगोष्ठी
संस्कृतभवनम्, लखनऊ – प्रदेशस्य विभिन्नजनपदेभ्यः समागतानां संस्कृतविद्यालयेभ्यः / महाविद्यालयेभ्यश्च सेवानिवृत्तान् संस्कृतशिक्षकान् अन्यांश्च गुरुजनान् सम्मानयितुं समनुष्ठितेस्मिन् भव्ये कार्यक्रमे सर्वप्रथमं दीपं प्रज्ज्वलनेन जातम्।
माल्यार्पणेन मुख्यातिथीनां स्वागतं निदेशकः विनयश्रीवास्तवः अकरोत् । तेन भाषितं यत् संस्कृतसंस्थानेन स्वीयस्थापनाकालतः गुरुपूर्णिमाकार्यकमः आयोज्यते। तत्र विगतेभ्यो कतिपयवर्षेभ्यः संस्कृतस्य सेवानिवृत्तशिक्षकान् सम्मानयति। तमेव उपक्रमं विस्तारीकर्तुं स्वीयसंसाधनैः बालेभ्यः संस्कृतं निःशुल्कं शिक्षयतां संस्कृतव्रतीनामपि 2019 इत्यस्माद्वर्षात् गुरुजनानां विशेषेण सम्मानकार्यक्रमोऽयम् आयोज्यमानः विद्यते। एतावत्पर्यन्तम् अनेन 1000 सङ्ख्यकानां सम्माननं जातम् ।
मान्येन निदेशकेन वर्येण प्रौक्तं यद्गुरुपूर्णिमा इयं वर्षर्तौ आषाढपूर्णिमायां समाचर्यते। गुरुपूजा तावदत्र विधीयते। गुरुपूर्णिमातः मासचतुर्ष्टयं यावत् परिव्राजकाः साधवः-सन्यासिनश्च एकत्रैव स्थित्वा ज्ञानगङ्गा प्रवाहयन्ति। वातावरणदृष्ट्या अपि मासचतुष्टयं सर्वश्रेष्ठम् । नाधिकम् ऊष्णं न शीतञ्च । अतः अध्ययनाय उपयुक्तमपि इदं मान्यते। सूर्यतापेन तप्तभूमौ वर्षया शीतलता उत्पाद्य तस्यै शक्तिर्लभ्यते। तथैव गुरुचरणेषु उपस्थितेभ्यः साधकेभ्यः ज्ञानं, शान्तिं, भक्तिं, योगं च प्राप्तुं शक्तिः प्राप्यते।
कार्यक्रमे अतिथिरूपेण आमत्रितः नैमिषारण्यतः समागतः डॉ० द्वारिकादासः गुरुवन्दनापूर्वकं विश्वसारतन्त्रम् उद्धृत्य गुरुपरम्परायाः महत्वं प्रकाशितवान् । तेन धर्मः व्यवहारेण परिभाषयितुं शक्यः इति प्रतिपादितम्।
प्रो० ओमप्रकाशपाण्डेयः वेद व्यासस्य व्यक्तित्वस्य कृतित्वस्य च विशद्विवेचनम् अकरोत् । तेन उद्बोधितं यद्वेदचतुष्टय-पुराणेतिहासानां लोकोद्धारकं प्रणयनं व्यासेन विहितम् । ततः एव गुरुपरम्परा इयम् अस्मदीया समारब्धा।
प्रो० आजादमिश्रः गुरुशिष्यपरंपरायाः संवाहकतत्वानां विवेचनमकरोत्तेन गुरौ शिष्यत्वम्, आचरणं, व्यवहारः इत्यादीनि अत्यन्तम् आवश्यकानि तत्त्वानि प्रतिपादितानि। यानि महर्षिव्यासस्य व्यक्तित्वे कृतित्वे च आसन्।
डॉ० रामसुमेरयादवः अकथयत् यद्गुरुतत्त्वस्य गौरवं व्याख्यातुं न केनापि वाण्या वर्णयितुं शक्यम् । व्यक्तित्वस्य समस्तोपलब्धीनां श्रेयः सदैव गुरवे एव प्रतिपद्यते।
सरस्वतीवन्दनया कार्यक्रमस्य आरम्भः जातः।
विशिष्टेषु विद्वत्सु गणमान्येषु च नव लता , डा सरेन्द्रझा, डॉ रेखा शुक्ला, भूतपूर्वसर्वेक्षिका डॉ चन्द्रकलाशाक्या, डॉ बच्चाभारती, संस्कृतसंवादपाक्षिकसमाचारपत्रस्य सम्पादकौ वेदप्रकाशशर्मा, डॉ मंजुशर्मा, डॉ रीतातिवारी, विनोदकुमारमिश्रः च संस्थानेन सम्पृक्ताः विद्वांसश्च कार्यक्रमं सनाथितवन्तः शोभितवन्तश्च।
सम्मानसमारोहेऽस्मिन् प्रदेशस्य विभिन्नजनपदेषु संस्कृतविद्यालयेभ्यः महाविद्यालयेभ्यश्च सेवानिवृत्ताः संस्कृतशिक्षकाः पत्रकाराः सम्पादकाः विद्यालयप्रबन्धकाः संस्कृतस्वाध्यायप्रवचनशीलाः अथ च संस्कृतसेवाव्रतिनश्च माल्यार्पणपूर्वकम् अङ्गवस्त्रं स्मृतिचिह्नं च प्रदाय मञ्चस्थैः अतिथिभिः सम्मानिताः। लखनऊस्थश्रीशिवप्रसादसंस्कृतविद्यालयस्य वैदिकबटवः मन्त्रोच्चारणेन कार्यक्रमस्य शोभां वर्धितवन्तः।
वरिष्ठप्रशासनिकः दिनेशमिश्रः समागतान् स्वागतीकृतवान्। सयोजकः सर्वेक्षकः महेद्रपाठकः प्रास्ताविकम् अपठत्। प्रशासनिकाधिकारिणा जगदानन्द झामहोदयेन कुशलतया मञ्चसञ्चालनं विहितम् । प्रधानसहायकः भगवानसिंहचौहानः, कनिष्ठ सहायिका पूनम, लेखाकारः नितेश श्रीवास्तवः, आशुलिपिकः वीरेन्द्रतिवारी, ऋषभपाठकः, शान्तनुमिश्रः, शिवमगुप्ता इत्येतान् समेत्य समन्वयकेषु धीरज मैठाणी , राधाशर्मा , दिव्यरंजनः, अनिलगौतमः, च अवर्तन्त। अमुष्मिन्नवसरे संस्थानस्य कर्मचारिणः , लखनऊस्थाः संस्कृतज्ञाः संस्कृतशिक्षकाः छात्राः छात्र्यश्च संस्कृतानुरागिणः सामाजिकाः च समुपस्थिताः आसन्।
