HP Election : हिमाचले लोकसभायाः स्थाने उपनिर्वाचनानां परिणामानां विषये चिन्तिताः नेतारः
मुख्यमंत्रिण: कृते बृहत्परीक्षा
हिमसंस्कृतवार्ता- शिमला।
हिमाचल-उपनिर्वाचनम् २०२४ : लोकसभया सह हिमाचलस्य ०६ विधानसभासनानां उपनिर्वाचनानां परिणामाः जूनमासस्य ०४ दिनाङ्के घोषिताः भविष्यन्ति। हिमाचलस्य सुक्खुसर्वकारस्य कृते विधानसभा उपनिर्वाचनस्य परीक्षा लोकसभाया: अपेक्षया बृहत्तरा अस्ति। लोकसभानिर्वाचनसम्बद्धे अनुमानितनिर्णयस्य (एग्जिट पोलस्य) स्थाने नेतारः उपनिर्वाचनपरिणामस्य चिन्ताम् अनुभवन्ति। रविवासरे ते दिवसं यावत् समानानि निक्षेपाणि हृत्वा व्यग्रा: आसन्।
षट् विधानसभासनानां प्रतिवेदनं निर्माय मूल्याङ्कनं क्रियते
यत्र षट् विधानसभासनेषु उपनिर्वाचनं कृतम् अस्ति तत्र मतदानकेन्द्रत: खण्डपर्यन्तं मण्डलवारं च प्रतिवेदनानि निर्माय मूल्याङ्कनं क्रियते। कस्य विधानसभाक्षेत्रस्य कस्मिन् मतदानकक्षे कियत् मतदानं जातम्? अत्र किं राजनैतिकसमीकरणम्, कति मतदानं कृतम् यस्मिन् पंचायते, यस्य पक्षे परिणामः भविष्यति, नेतारः एतेषु राजनैतिकसमीकरणेषु व्यग्रा: एव तिष्ठेयुः। सम्प्रति राज्ये ३४ काङ्ग्रेसविधायकाः, २५ भाजपा, ३ स्वतन्त्रविधायकाः च सन्ति।
काङ्ग्रेसाय बहुमताय ३५ संख्याया: आकङ्क्षा
स्वतन्त्राः विधायकाः अपि भाजपायाः सदस्याः अभवन्, अपि च विधानसभासभापतिं प्रति त्यागपत्रं प्रदत्तवन्तः, यद्यपि तत् अद्यापि न स्वीकृतम्। षट् विधानसभाक्षेत्रेषु उपनिर्वाचनानन्तरं अधुना बहुमतस्य कृते ३५ इति आकङ्क्षा आवश्यकी अस्ति। काङ्ग्रेसेन केवलं मण्डी- शिमला- संसदीयक्षेत्रयोः विधायकाः एव स्थापिताः। शिमला-मण्डी-संसदीयक्षेत्रयोः स्पर्धा कठिना अस्ति।
मुख्यमंत्री सुक्खुः अल्पसंख्यकत्वात् स्वं उद्धारयितुं बहु परिश्रमं कृतवान्
यदि काङ्ग्रेसः मण्डी-शिमला-संसदीयासने जित्वा विधानसभायां तेषां विधायकानां संख्या २ अधिकं न्यूनीभवति। मुख्यमन्त्री सुखविन्दरसिंहसुक्खुः निर्वाचने बहु परिश्रमं कृत्वा सर्वकारस्य अल्पसंख्यकत्वात् उद्धारं कृतवान्। सः स्वयमेव उपनिर्वाचनासनेषु अनेकवारं जनसभाः कृतवान्। एतत् एव न, अत्र ताराशक- अभियानकानां सभाः अपि आयोजिताः आसन्। एतस्य अतिरिक्तं राज्यकाङ्ग्रेसस्य अध्यक्षा प्रतिभासिंह उपमुख्यमन्त्री मुकेशअग्नीहोत्री च काङ्ग्रेसस्य प्रत्याशीनां विजयाय यथाशक्ति प्रयतन्ते।
अधुना न एकस्य अपितु त्रयाणाम् आसनानां कृते युद्धं भवति
हिमाचलस्य धर्मशाला, सुजानपुरम्, कुटलैहड़र, गगरेट, बडसर, लाहौल-स्पीति इत्येतेषु विधानसभाक्षेत्रेषु आयोजितेषु उपनिर्वाचनेषु काङ्ग्रेसस्य भाजपया सह स्वस्य पूर्वविधायकानां समर्थकानां सम्मुखीकरणं कर्तव्यम् आसीत्। उत्तरभारते स्वस्य एकमात्रम् अवशिष्टं सर्वकारं रक्षितुं काङ्ग्रेसेन परिश्रमं कर्तव्यम् आसीत्। यदि काङ्ग्रेसः लोकसभानिर्वाचने उपविष्टविधायकान् न प्रस्थापयति स्म तर्हि केवलमेकस्य आसनस्य कृते अवसाद: स्यात्, परन्तु उपविष्टविधायकान् प्रस्थापयित्वा अधुना तस्य कृते त्रीणि आसनानि प्राप्तुम् अनिवार्यं भविष्यति।
एतेन सह सर्वकारः बहुमतं प्राप्स्यति। यदि उपनिर्वाचने काङ्ग्रेसः किमपि आसनं न प्राप्नोति तर्हि तस्य विधायकानां संख्या केवलं ३४ एव तिष्ठति। यत्र यदि भाजपा षट् आसनानि जित्वा भाजपा विधायकानां संख्या २५ तः ३१ यावत् वर्धते। राजनैतिकविशेषज्ञानाम् मते काङ्ग्रेसस्य सत्तायाः कारणात् विधानसभाया: उपनिर्वाचनस्य परिणामः एकपक्षीयः न भविष्यति।
निर्दलीयानां त्यागपत्रं स्वीकृत्य राजनैतिकचरणं कर्तव्यं भविष्यति
त्रयः स्वतन्त्राः विधायकाः विधानसभासभापतिं प्रति त्यागपत्रं प्रदत्तवन्तः। ये अद्यापि अनुमोदिताः न सन्ति। अधुना निर्दलीयानां त्यागपत्रं स्वीकृत्य नूतनं राजनैतिकं पदं करणीयम् भविष्यति। सूचनानुसारम् अधुना एकदिनद्वयानन्तरं तेषां त्यागपत्रं स्वीकृतं भविष्यति। तदनन्तरं एतानि आसनानि रिक्तानि इति गण्यन्ते। एतादृशी स्थितिः यदि सुक्खु-सर्वकारेण बहुमतं सिद्धं कर्तव्यं भवति तर्हि काङ्ग्रेसस्य केवलं ३३ विधायकाः एव भविष्यन्ति। विधानसभायाः अध्यक्षः केवलं टाई-सन्दर्भे एव मतदानं कर्तुं शक्नोति। एतां स्थितिं परिहरितुं काङ्ग्रेससर्वकारेण इतः परं बृहत्प्रमाणेन गृहकार्यं कर्तव्यं भविष्यति। लोकसभानिर्वाचनस्य परिणामानन्तरं हिमाचले काङ्ग्रेससर्वकारः न जीविष्यति इति भाजपा सम्पूर्णनिर्वाचनकाले विश्वासं कुर्वन् अस्ति। यद्यपि एतत् केवलं निर्वाचनवाक्पटुता आसीत् तथापि वास्तविकराजनीतिः केवलं निर्वाचनपरिणामेन एव निर्णयः भविष्यति।
