HP Budget 2024 : अपेक्षाणाम् आय-व्ययकम्
हिमाचले सार्वभौमिकपेटिकासु वस्तुसेवाकरात् मुक्तिः, सर्वेषां सस्यानां कृते न्यूनतमं समर्थनमूल्यं भवेत्
हिमसंस्कृतवार्ता- शिमला।
हिमाचलप्रदेशसर्वकारेण अस्मिन् वर्षे सेबसंचयार्थं सार्वत्रिकीं पेटिकां कार्यान्वितुं निर्णयः कृतः। उद्यानपालका: बजटे सार्वभौमिकगत्ते जीएसटी-मुक्तिम् अपेक्षन्ते। राज्यस्य कृषकाः सर्वेषां सस्यानां न्यूनतमसमर्थनमूल्यं (MSP) घोषयितुं आग्रहं कुर्वन्ति। लोकसभानिर्वाचनात् पूर्वं राज्यसर्वकारेण प्रस्तुयमाने आय-व्ययके कृषकेभ्य: उद्यानपालकेभ्य: च महदाश्रय: भविष्यति इति अपेक्षा अस्ति। दूरदर्शक-पेटिका-विच्छेदस्य निर्णयः सर्वकारेण कृतः यस्य कारणात् सेबं सार्वभौमिक-कार्टन्-मध्ये संचय-करणं भविष्यति । यदि सर्वकारः सार्वभौमिक-कार्टन्-उपरि जीएसटी-क्षमां करोति तर्हि मूल्य-न्यूनीकरणेन उद्यानपालका: तत् कर्तुं प्रोत्साहिताः भविष्यन्ति | कृषकाः उद्यानपालका: च स्वसस्यानां भण्डारणार्थं लघु-शीत-भण्डारस्य निर्माणार्थं सर्वकाराद् अनुदानस्य प्रावधानस्य अपि अपेक्षां कुर्वन्ति, येन यदा विपणीषु मूल्यानि पतन्ति तदा सस्यानि शीत-भण्डारेषु स्थापयितुं शक्यन्ते, यदा मूल्येषु उन्नयनं भवति, तदा ते तान् विपणीषु विक्रेतुं सुविधां प्राप्तुं शक्नुवन्ति।
गुणवत्तायां विपणने च उन्नयनम् आवश्यकम्
उद्यानिकी विभागस्य सेवानिवृत्त: संयुक्तनिदेशक डॉ. देशराजः कथयति यत् सेबस्य गुणवत्तां विपणनं च वर्धयितुं उत्पादनं च वर्धयितुं अतीव महत्त्वपूर्णम् अस्ति। सर्वकारेण एण्टीहेल्नेट् विषये अनुदानं वर्धयितव्यम्। प्रतिवर्षं अश्मपातेन सेबसस्यस्य महती हानिः भवति । एण्टी हेल्नेट् इत्यस्य उपयोगेन ७० तः ८० प्रतिशतं सस्यं हानितः रक्षितुं शक्यते । लघु-शीत-भण्डारस्य, प्रसंस्करण-एककानां च निर्माणं प्रोत्साहयितुं आवश्यकता वर्तते ।
उद्यानानां वेष्टनार्थं अनुदानं दद्यात् सर्वकारः
प्रगतिशील उत्पादकसङ्घस्य उपाध्यक्षः आशुतोषचौहानः अवदत् यत् उद्यानपालकेभ्य: लघु-शीत-भण्डारस्य, पैकेजिंग्-गृहाणां च संचालनाय सौर-संयंत्रस्य स्थापनायै अनुदानं प्राप्तव्यम्। एचपीएमसी-माध्यमेन कृषक-माली-स्व-सहायता-समूहानां उत्पादानाम् विपणने सहायतां कर्तुं व्यवस्था भवितुमर्हति । उद्यानानां वेष्टनार्थं लोहकोणेषु मालीभ्यः सर्वकारेण अनुदानं दातव्यम्।
आय-व्ययकात् कृषकाणां उद्यानपालकानां च अपेक्षाः
> कीटनाशकेषु, कवकनाशकेषु च अनुदानं वर्धयितव्यम्।
> राज्ये उद्यानस्य विकासाय सर्वकारेण उद्याननीतिः निर्मातव्या ।
> उच्चगुणवत्तायुक्ता: पादपा: न्यूनदरेण उपलब्धा: भवेयु: ।
> आपदां दृष्ट्वा सर्वकारेण कृषकाणां उद्यानपालकानां च ऋणं व्याजं च क्षन्तव्यम् ।
> मण्डी-मध्यस्थता-योजनायै बजट-व्यवस्था कर्तव्या।
