हिमाचलदर्शनम्- हाटकोटीमन्दिरम्

हिमाचलदर्शनम्- हाटकोटीमन्दिरम्
हिमाचलप्रदेशस्य शिमलाजनपदे स्थितं हाटकोटी मन्दिरम् अति प्राचीनं पवित्रं च स्थानम् अस्ति। एतन्मन्दिरं देवी दुर्गायाः (महिषासुरमर्दिनी) स्वरूपाय समर्पितम् अस्ति।
अस्य मन्दिरस्य विषये संक्षिप्तः संस्कृतलेखः अधः दत्तः अस्ति:
हाटकोटी मन्दिरम्: एकः परिचयः स्थानम्: एतत् मन्दिरं शिमलातः प्रायः १०० कि.मी. दूरे पब्बर-नद्याः तटे स्थितम् अस्ति। एषः प्रदेशः ‘हाटकोटी’ इति नाम्ना प्रसिद्धः।
ऐतिहासिकं पौराणिकं च महत्त्वम्: स्थापत्यकला: हाटकोटी मन्दिरं शिखरशैल्यां निर्मितम् अस्ति। तत्र देवी महिषासुरमर्दिनी अष्टभुजा रूपेण विराजते। इयं प्रतिमा कांस्यधातुना निर्मिता अस्ति।
पाण्डवकालः: जनश्रुतिः अस्ति यत् पाण्डवाः स्वस्य अज्ञातवासस्य कञ्चित् कालं अत्र व्यतीतवन्तः। मन्दिरस्य प्राङ्गणे विशालं लौहपात्रं (चरुः) अपि अस्ति, यत् पाण्डवैः सह सम्बद्धम् इति मन्यते।
शंकराचार्यः: कतिपय विद्वांसः कथयन्ति यत् जगद्गुरु आदि शंकराचार्यः अपि अस्य मन्दिरस्य जीर्णोद्धारं कृतवान्।मन्दिरस्य वैशिष्ट्यम्: अस्य मन्दिरस्य गर्भगृहे स्थिता देवी अत्यन्तं तेजस्विनी अस्ति। मन्दिरस्य पार्श्वे भगवतः शिवस्य अपि एकं प्राचीनं मन्दिरं वर्तते। अत्र नवरात्रिकाले विशालः उत्सवः भवति, यत्र सहस्रशः भक्ताः दर्शनार्थं आगच्छन्ति।