भारतीयज्ञानपरम्परायां महाशिवरात्रिपर्व आध्यात्मिकं वैज्ञानिकं च दृष्टिकोणम्-डॉ. खुशेन्द्रदेवचतुर्वेदी
भारतीयज्ञानपरम्परायां महाशिवरात्रिपर्व आध्यात्मिकं वैज्ञानिकं च दृष्टिकोणम्-डॉ. खुशेन्द्रदेवचतुर्वेदी भारतीयज्ञानपरम्परा केवलं धार्मिकास्थायाः संग्रहः नास्ति, अपितु चेतनाविज्ञानम्,ब्रह्माण्डस्य नियमाः, मानवानां सूक्ष्मरहस्यानां च सुव्यवस्थितं विज्ञानम् अस्ति। अस्यां परम्परायां महाशिवरात्रिपर्वण विशिष्टं स्थानं भजते। महाशिवरात्रिः केवलम् उत्सवः…
महात्मानारायणदासग्रोवरमहोदयस्य व्यक्तित्वं कृतित्वं च-डॉ विमलेश झा
महात्मानारायणदासग्रोवरमहोदयस्य व्यक्तित्वं कृतित्वं च (जन्म15/11/1923-मृत्यु:06/02/2008) भारतीयेतिहासे केचन महापुरुषाः तादृशा: सन्ति ये स्वकीयं सम्पूर्णं जीवनं राष्ट्रसेवायै, समाजोत्थानाय, शिक्षाप्रसाराय च समर्पितवन्तः। तेषु विशिष्टस्थानं धारयति महात्मा नारायणदासग्रोवरमहोदयः। एष: केवलमेकः शिक्षाविद् वा प्रशासकः नासीत्,…
वाल्मीकिरामायणस्य बालकाण्डसमीक्षा-डॉ विमलेश झा
वाल्मीकिरामायणस्य बालकाण्डसमीक्षा- जानन्ति एव भवन्तो यद् भारतीयसनातनधर्मस्य इतिहासे रामायणं तादृशं ग्रन्थरत्नं वर्तते यस्य अध्ययनं न केवलं हिन्दूधर्मावलम्बिन: कुर्वन्ति अपितु अस्यां भूमौ निवासिन: सर्वे जना: कुर्वन्ति। रामायणग्रन्था: तु बहव: सन्ति परञ्च…
श्रीरामो विजयते-वाल्मीकिरामायणस्य अयोध्याकाण्डसमीक्षा
श्रीरामो विजयते-वाल्मीकिरामायणस्य अयोध्याकाण्डसमीक्षा भारतीयसंस्कृतेः महाकाव्यपरम्परायां वाल्मीकिना विरचितं रामायणम् न केवलं काव्यग्रन्थः, अपि तु धर्म–नीति–मर्यादादिमानवीयमूल्यानां सजीवदर्पणम् अस्ति। अस्य महाकाव्यस्य सप्तकाण्डेषु अयोध्याकाण्डं सर्वाधिकं मार्मिकं, करुणारसप्रधानं, तथा च जीवनदर्शनस्य गहनव्याख्यां प्रस्तुतं करोति। अस्मिन्…
आधुनिकभारतदेशस्य निर्माणे स्वामीदयानन्दस्य योगदानम्
आधुनिकभारतदेशस्य निर्माणे स्वामीदयानन्दस्य योगदानम् (जयन्तीविशेषः) भारतीयेतिहासे उनविंशतिशताब्दी सामाजिकधार्मिकराजनीतिकदृष्ट्या संक्रमणकालः आसीत्। अस्मिन् काले भारतदेशे यत्र पाश्चात्यसत्ता देशस्य राजनैतिकस्वतन्त्रता हृतवती, तत्र एव समाजे अन्धविश्वासाः, रूढिवादः, जातिभेदः, नारी-अवमानना, अशिक्षा च गम्भीररूपेण व्याप्ताः आसन्।…
संसदस्य बजट-सत्रस्य प्रथमचरणस्य समापनम्
संसदस्य बजट-सत्रस्य प्रथमचरणस्य समापनम् बजट-सत्रस्य प्रथमः चरणः सम्पन्नः, मार्च-मासस्य नवमे दिनाङ्के पुनः भविष्यति उभयोः सदनयोः उपवेशनम्। संसदः उभयोः सदनयोः कार्यप्रक्रिया स्थगिता अस्ति। अधुना बजट-सत्रस्य द्वितीयभागाय ९ मार्च दिनाङ्के पुनः मेलनं…
देहल्यां सेवातीर्थपरिसरस्य उद्घाटनं कृतं प्रधानमन्त्रिणा
देहल्यां सेवातीर्थपरिसरस्य उद्घाटनं कृतं प्रधानमन्त्रिणा हिमसंस्कृतवार्ता। प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी अवदत् यत् 'सेवा तीर्थम्' तथा 'कर्तव्य भवनम्' च देशस्य जनानाम् आकांक्षाः पूरयितुं निर्मितम् अस्ति। सः अकथयत् यत् 'सेवा तीर्थम्', 'कर्तव्य भवनम्-१', 'कर्तव्य…
सरोजिनीनायडूमहोदयाया: व्यक्तित्वं कृतित्वं च (जयंतीविशेष:)
सरोजिनीनायडूमहोदयाया: व्यक्तित्वं कृतित्वं च (जयंतीविशेष:) भारतीयस्वातन्त्रतासंग्रामस्य इतिहासे अनेकाः तेजस्विन्यः नार्यः स्वजीवनं राष्ट्रसेवायै समर्पितवत्य:। तासु सरोजिनी नायडूमहोदयाया: स्थानं विशिष्टतमम् अस्ति। एषा न केवलं स्वतन्त्रतासेनानिनी, अपि तु कवयित्री,कुशला वक्त्री, नारीशक्तेः प्रतीका च…
अद्यतनं कलहान्वितं विश्वम् -नारदोपाध्यायः
अद्यतनं कलहान्वितं विश्वम्-नारदोपाध्यायः द्वापरयुगस्य अन्तिमकाले भगवतः श्रीकृष्णस्य स्वधाम प्रति प्रयाणम् सञ्जातम्। तत्प्रयाणस्य समनन्तरं हि कलिकालस्य आरम्भः अभवत्। पुराणवर्णितस्य कलिकालस्य सम्पूर्णं लक्षणम् इदानीं प्रत्यक्षं दृश्यते। कलिशब्दस्य अर्थः कलह- युद्ध- विग्रहादिकः। कस्य…
‘Valentine’s Day’ प्रेमदिवसः- डॉ. वर्षा प्रकाश टोणगांवकर
‘Valentine’s Day’ “प्रेमदिवसः” एकं वस्तु द्विधा कर्तुं बहवः सन्ति धन्विन:।। जयत्येकः स्मरो धन्वी द्वैतमेकीकरोति यः।। अर्थ:- बहवः धनुर्धरा: एकस्य भञ्जनं कृत्वा तस्य द्वौ खण्डौ विभज्यति, किन्तु द्वैतस्य अद्वैत यः क्रियते…
