कलस्टरनिर्माणे चम्बा-सिरमौर-कुल्लू त्रयाणां बृहत्मण्डलानां प्रदर्शनं चिन्ताजनकम् -शिक्षाविभागः

हिमाचल-सर्वकारेण शिक्षायां गुणवत्तां वर्धयितुं, विद्यालयानां संसाधनानाम् अन्तर्गतं परस्परं संसाधनानां सहयोगं कर्तुं च क्लस्टर-विद्यालय-व्यवस्था कार्यान्विता आसीत्, परन्तु अधुना अपि अनेकाः जनपदाः अस्मिन् विषये पश्चात्तापं सिद्धयन्ति |. यदि आदिवासीमण्डलं लहौल स्पीतिं त्यजामः तर्हि चम्बा, सिरमौर, कुल्लू इति त्रयाणां बृहत्मण्डलानां प्रदर्शनं चिन्ताजनकम् अस्ति। अस्याः नीतेः अन्तर्गतं सम्पूर्णे राज्ये ४००५ विद्यालयसमूहाः चिह्निताः, येषु २८६० सक्रियताम् अवाप्तवन्तः । परन्तु ११४५ विद्यालयसमूहाः अद्यापि एतत् कार्यं कर्तुं न शक्नुवन्ति। एतत् कुललक्ष्यस्य २९ प्रतिशतं एव अस्ति, परन्तु यदि वयं मण्डलानां विषये वदामः तर्हि चम्बा, सिरमौर, कल्लू इत्यादीनि मण्डलानि बहु पृष्ठतः अभवन् । समीक्षासभायाः अनन्तरं शिक्षासचिवः राकेशकंवरः अधुना शिक्षानिदेशालयं प्रतिसप्ताहं प्रतिवेदनं प्रेषयितुं पृष्टवान् अस्ति तथा च एतस्याः मन्दतायाः कारणानि अपि पृष्टवान्। चम्बानगरे आहत्य ४८५ समूहाः निर्मातव्याः आसन्, यदा तु एतावता केवलं १५७ समूहाः निर्मिताः सन्ति तथा च मण्डलस्य प्रदर्शनं केवलं ३२ प्रतिशतं भवति।सिरमौरे ५२ प्रतिशतं विद्यालयसमूहाः सक्रियः न सन्ति। अत्र ४६५ समूहेषु केवलं २२६ समूहाः सक्रियताम् अवाप्तवन्तः । कुल्लुनगरे आहत्य १४६ विद्यालयसमूहेषु केवलं ७३ एव सक्रियताम् अवाप्तवन्तः । लाहौल् स्पिटी इत्यस्य प्रदर्शनम् अपि समासे ३५ प्रतिशतं परिमितम् अस्ति, परन्तु अत्र केवलं १८ समूहाः सन्ति । उल्लेखनीयं यत् संसाधनानि परस्परसहयोगाय विद्यालयसमूहाः निर्मिताः आसन्, तेषां निर्माणं केवलं तत्रैव कर्तुं शक्यते यत्र प्राथमिकं माध्यमिकं वा उच्चतरं परिसरं पार्श्वे भवति। प्राथमिक-उच्चपक्षेभ्यः क्रीडाङ्गणानि, पुस्तकालयः वा सूचनाप्रौद्योगिकीप्रयोगशाला इत्यादीनि सर्वाणि संसाधनानि परस्परं कर्तव्यानि सन्ति । किन्नौर, मण्डी, शिमला, सोलन, हमीरपुर च विद्यालयसमूहस्य निर्माणे सक्रियभूमिकां दर्शितवन्तः।