बालिका-संस्कृत-विद्यापीठे रक्षाबन्धन-संस्कृतदिवसयोः भव्यः समारोहः
वार्ताहर: – जगदीश डाभी
(हरियाणा) बालिका-संस्कृत-विद्यापीठे रक्षाबन्धनस्य संस्कृतदिवसस्य च उत्सवः हर्षोल्लासेन उत्साहेन च आयोजितः। अस्मिन् कार्यक्रमे छात्राः छात्राश्च उत्साहपूर्वकं भागं गृहीतवन्तः। कार्यक्रमस्य मुख्योद्देश्यं विद्यार्थिनां भारतीयसंस्कृतेः, संस्काराणां, पारिवारिकमूल्यानां तथा संस्कृतभाषायाः महत्त्वस्य च परिचयं कराउनु आसीत्।
रक्षाबन्धनस्य पावने अवसरे छात्रैः स्वहस्तेन सुन्दराः राख्यः निर्मिताः। बालिकाः विविधैः रंगैः, सूत्रैः, मणिभिः, रिब्बनैः, कागदेन अन्यैः सजावटीद्रव्यैः च आकर्षकाः राख्यः निर्मितवत्यः। तासां रचनात्मकता सर्वेषां मनांसि आकर्षितवती। छात्राः स्वप्रतिभया कल्पनाशक्त्या च सुन्दराः राख्यः निर्मितवन्तः।
रक्षाबन्धनं भ्रातृभगिन्योः पवित्रप्रेमस्य, स्नेहस्य, विश्वासस्य च प्रतीकम् अस्ति। अस्मिन् दिने भगिनी भ्रातुः हस्ते रक्षासूत्रं बध्नाति तथा भ्राता भगिन्याः रक्षणस्य प्रतिज्ञां करोति। अयं पर्वः परिवारस्य एकतां प्रेमं च वर्धयति।
विद्यालये संस्कृतदिवसः अपि हर्षेण आचरितः। विद्यार्थिभिः संस्कृतभाषायाः प्रति स्वप्रेमं प्रतिभां च प्रदर्शितम्। छात्रैः मधुरस्वरेण विविधाः संस्कृतश्लोकाः पठिताः। विद्यार्थिभिः संस्कृतगीतानि अपि सुमधुरस्वरेण गीतानि। तेषां प्रस्तुतिभिः विद्यालयस्य वातावरणं संस्कृतमयं जातम्।
संस्कृतभाषा भारतस्य प्राचीनतमा समृद्धा च भाषा अस्ति। अस्यां भाषायां वेदाः, उपनिषदः, रामायणम्, महाभारतम्, पुराणानि, भगवद्गीता च रचितानि सन्ति। संस्कृतभाषायां भारतीयज्ञानस्य, दर्शनस्य, साहित्यस्य, संस्कृतेः च विशालं भाण्डारम् अस्ति।
कार्यक्रमे संस्कृताध्यापकः दीपकशास्त्री महोदयः विद्यार्थिभ्यः संस्कृतभाषायाः महत्त्वं विस्तरेण अवदत्। सः अवदत् यत् संस्कृतभाषा केवलं प्राचीनभाषा नास्ति, अपितु भारतीयसंस्कृतेः ज्ञानपरम्परायाः च प्रमुखा आधारशिला अस्ति। संस्कृतस्य अध्ययनं विद्यार्थिनां स्मरणशक्तिं, उच्चारणशुद्धिं, एकाग्रतां तथा संस्कारान् वर्धयति।
दीपकशास्त्रीमहोदयः विद्यार्थिनः संस्कृताध्ययने रुचिं वर्धयितुं प्रेरितवान्। सः अवदत् यत् संस्कृतभाषायाः प्रयोगः केवलं विद्यालये न भवेत्, अपितु छात्रैः दैनिकजीवने अपि सरलसंस्कृतशब्दानां वाक्यानां च प्रयोगः करणीयः। संस्कृतं ज्ञात्वा वयं भारतस्य गौरवशालीं ज्ञानपरम्परां सम्यक् अवगन्तुं शक्नुमः।
विद्यालयस्य प्राचार्या सुमन शर्मा महोदया विद्यार्थिभ्यः रक्षाबन्धनस्य संस्कृतदिवसस्य च हार्दिकाः शुभकामनाः प्रदत्तवती। सा छात्राणां रचनात्मकतायाः, परिश्रमस्य, अनुशासनस्य च प्रशंसां कृतवती। सा अवदत् यत् विद्यालये आयोजिताः एतादृशाः कार्यक्रमाः विद्यार्थिनां सर्वाङ्गीणविकासे महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति।
प्राचार्या सुमन शर्मा महोदया अवदत् यत् अस्माकं पर्वाणि अस्माकं संस्कृतेः परिचायकानि सन्ति। एतेषां उत्सवानां माध्यमेन बालकाः भारतीयपरम्परां संस्कारान् च व्यवहाररूपेण ज्ञातुं शक्नुवन्ति। सा विद्यार्थिभ्यः परस्परं प्रेम, भ्रातृत्वं, सहयोगं तथा ज्येष्ठानां सम्मानं च कर्तुं प्रेरणां दत्तवती।
अध्यापिका दिव्या शर्मा महोदया अपि विद्यार्थिभ्यः संस्कृतदिवसस्य महत्त्वं कथितवती। सा अवदत् यत् संस्कृतभाषा अस्माकं गौरवशालीसंस्कृतेः परिचयः अस्ति। विद्यार्थिभिः संस्कृतश्लोकानां, गीतानां, कथानां तथा साहित्यस्य अध्ययनं कृत्वा स्वज्ञानं वर्धनीयम्।
अध्यापिका संगीता राणा महोदया विद्यार्थिनां उत्साहवर्धनं कृतवती। सा रक्षाबन्धनस्य महत्त्वं स्पष्टयन्ती अवदत् यत् रक्षासूत्रं भ्रातृभगिन्योः प्रेमस्य विश्वासस्य च प्रतीकम् अस्ति। सा विद्यार्थिभ्यः परस्परं साहाय्यं कर्तुं, प्रेम्णा व्यवहर्तुं, माता-पितॄन् गुरुजनान् च सम्मानयितुं च उपदेशं दत्तवती।
अङ्ग्लभाषायाः अध्यापिका मोनिका शर्मा महोदया अपि विद्यार्थिनां प्रस्तुतिनां प्रशंसां कृतवती। सा अवदत् यत् शिक्षा केवलं पुस्तकेषु निहिता नास्ति। सांस्कृतिकाः, रचनात्मकाः तथा शैक्षिकाः गतिविधयः अपि विद्यार्थिनां व्यक्तित्वनिर्माणे महत्त्वपूर्णाः भवन्ति।
कार्यक्रमे विद्यार्थिनः पूर्णोत्साहेन भागं गृहीतवन्तः। छात्रैः संस्कृतश्लोकाः पठिताः, संस्कृतगीतानि च गीतानि। तेषां मधुरस्वरैः सम्पूर्णः विद्यालयपरिसरः आनन्दमयः अभवत्। शिक्षकाः विद्यार्थिनां प्रस्तुतिभ्यः प्रसन्नाः अभवन् तथा तेषां उत्साहं वर्धितवन्तः।
स्वहस्तनिर्मिताः राख्यः कार्यक्रमस्य विशेषाकर्षणम् आसन्। विद्यार्थिभिः सिद्धं कृतं यत् स्वल्पसाधनैः अपि सुन्दरवस्तूनि निर्मातुं शक्यन्ते। एतेन विद्यार्थिषु सृजनशीलता, आत्मनिर्भरता तथा पर्यावरणसंरक्षणस्य भावना अपि विकसिताः।
कार्यक्रमस्य माध्यमेन विद्यार्थिभ्यः भारतीयसंस्कृतेः, परम्पराणां, संस्काराणां तथा संस्कृतभाषायाः महत्त्वपूर्णः सन्देशः प्राप्तः। सर्वे शिक्षकाः विद्यार्थिनां उज्ज्वलभविष्यस्य कामनां कृतवन्तः। विद्यार्थिभ्यः निरन्तरं अध्ययनं कर्तुं, स्वप्रतिभां विकसितुं, संस्कृतभाषायाः प्रचारं प्रसारं च कर्तुं प्रेरणा दत्ता।
अयं रक्षाबन्धन-संस्कृतदिवस-समारोहः विद्यार्थिनां कृते ज्ञानवर्धकः, प्रेरणादायकः आनन्ददायकश्च अभवत्। अस्य कार्यक्रमस्य माध्यमेन बालकाः स्वसंस्कृतेः संस्कारैः संस्कृतभाषया च सह अधिकं सम्बद्धाः अभवन्।
अन्ते प्राचार्या सुमन शर्मा महोदया, दिव्या शर्मा महोदया, संगीता राणा महोदया, मोनिका शर्मा महोदया तथा संस्कृताध्यापकः दीपकशास्त्रीमहोदयः विद्यार्थिभ्यः शुभाशीर्वादं प्रदत्तवन्तः। सर्वेषां सहयोगेन कार्यक्रमः सफलतया सम्पन्नः अभवत्।
बालिका-संस्कृत-विद्यापीठस्य एषः समारोहः प्रेम्णः, संस्कारस्य, संस्कृतेः, रचनात्मकतायाः संस्कृतभाषायाः च सुन्दरं उदाहरणम् अभवत्। सर्वेषां हृदयेषु भारतीयसंस्कृतेः संस्कृतभाषायाः च प्रति गौरवभावना जागृता। कार्यक्रमः आनन्देन उत्साहेन च सम्पन्नः अभवत्।
