एनसीईआरटी स्वदेशीविषये विशेषप्रशिक्षणप्रारुपं विमोचितवती

एनसीईआरटी स्वदेशीविषये विशेषप्रशिक्षणप्रारुपं विमोचितवती
हिमसंस्कृतवार्ताः। राष्ट्रियशैक्षिकसंशोधनप्रशिक्षणपरिषद् (एनसीईआरटी) स्वदेशीविषये विशेषप्रशिक्षणप्रारुपं विमोचितवती अस्ति। अस्मिन् आन्दोलनस्य १९०५ तः प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी इत्यस्य आत्मनिर्भरतायाः आह्वानपर्यन्तं यात्रा चित्रिता अस्ति । अस्मिन् वर्षे रक्तदुर्गस्य प्राचीरात् स्वातन्त्र्यदिवसस्य भाषणे प्रधानमन्त्रिणा मोदी स्वावलम्बी भारतं विकसितभारतस्य आधारः इति वर्णितवान् आसीत् ।
गतमासे राष्ट्रियपुरस्कारविजेतृभिः शिक्षकैः सह अन्तरक्रियायां प्रधानमन्त्रिणा उक्तं यत् शिक्षकाः सामान्यतया स्वछात्राणां कृते गृहकार्यं नियुञ्जते, परन्तु सः शिक्षकान् परिवर्तनं दातुम् इच्छति यत् स्वछात्रैः सह स्वदेशीयपदार्थानाम् प्रचारार्थं अभियानस्य नेतृत्वं कुर्वन्तु तथा च मेक इन इण्डिया तथा वोकल फ़ॉर् लोकल इत्येतयोः प्रोत्साहनं कुर्वन्तु। एनसीईआरटी (Swadeshi: Vocal for Local and Swadeshi: For a Self-Reliant India) द्वारा प्रकाशिते द्वे प्रशिक्षणप्रारुपे प्रधानमन्त्रिणः स्वातन्त्र्यदिवसस्य सम्बोधनस्य अंशाः सन्ति। प्रशिक्षणप्रारुपेषु उक्तं यत् भारतस्य स्वातन्त्र्यसङ्घर्षस्य समये स्वदेशी-आन्दोलनस्य आरम्भः अभवत्, यदा १९०५ तमे वर्षे आङ्ग्लाः बङ्गालस्य विभाजनं कृतवन्तः ।”स्वदेशी” इति नारा आयातितवस्तूनि अङ्गीकृत्य भारतीयनिर्मितानि उत्पादनानि स्वीकर्तुं जनाः आग्रहं कृतवन्तः
तत्र उक्तं यत् स्वदेशीयस्य आह्वानं भारतस्य स्वातन्त्र्यसङ्घर्षे एकं शक्तिशालीं शस्त्रं जातम् । स्वदेशी इत्यस्य अर्थः न केवलं विदेशीयवस्तूनाम् बहिष्कारः अपितु भारतीयविकल्पानां निर्माणम् अपि आसीत् ।
मॉड्यूल्स् अन्तरिक्षस्य, रक्षायाः, स्वास्थ्यस्य च विषये चर्चां कुर्वन्ति
एनसीईआरटी-मॉड्यूलेषु आत्मनिर्भरतायाः माध्यमेन अन्तरिक्षे, रक्षायां, स्वास्थ्ये च भारतस्य उपलब्धयः प्रकाशिताः सन्ति ।
समकालीनयुगे स्वदेशीययात्रायाः विवरणं दत्त्वा प्रशिक्षणप्रारुपे एनडीए-सर्वकारस्य कार्यक्रमाः सूचीबद्धाः सन्ति, येषु ‘मेक इन इण्डिया’ तः ‘स्टार्ट-अप इण्डिया’, ‘डिजिटल इण्डिया’ तः ‘वोकल फ़ॉर् लोकल’, ‘आत्मनिर्भर भारत’ च सन्ति। पुस्तकेषु सामरिक-आत्मनिर्भरतायाः सामर्थ्यस्य उदाहरणरूपेण वियतनाम-इजरायल-देशयोः उल्लेखः अपि कृतः अस्ति ।
स्वदेशी आन्दोलनस्य आरम्भस्य उचितं श्रेयः बाबा रामसिंहं दातव्यः : तरलोचनसिंहः
राज्यसभासदस्यस्य पूर्वसदस्यः तारलोचनसिंहः एनसीईआरटी-सञ्चारमाध्यमेन पत्रं लिखितवान् यत् सिक्खानां नामधारीसम्प्रदायस्य प्रमुखं बाबारामसिंहं १८६० तमे वर्षे स्वदेशीआन्दोलनस्य आरम्भस्य यथायोग्यं श्रेयः दातव्यम् इति।
बाबारामसिंहः समाजपरिष्कारकः आसीत्
बाबा रामसिंहः सिक्खधर्मस्य नामधारी सम्प्रदायस्य संस्थापकः आसीत्, १८५७ तमे वर्षे ब्रिटिशशासनविरुद्धं कुका-आन्दोलनं प्रारब्धवान् ।सः एकः समाजसुधारकः आसीत् यः ब्रिटिश-वस्तूनाम् बहिष्कारं, स्वदेशीय-उत्पादानाम् उपयोगं, शाकाहारस्य, विधवा-पुनर्विवाहस्य च प्रचारस्य आह्वानं कृतवान्