HP Weather : ऊनायां इनोवाकारयानं प्रक्षालितम्, ११ जनाः मृताः, सिरमौरे हनुमानमन्दिरं प्रक्षालितम्
हिमाचलप्रदेशे रविवासरात् अगस्तमासस्य १६ दिनाङ्कपर्यन्तं राज्यस्य अधिकांशक्षेत्रेषु वर्षाणां पीतसचेतना निर्गता अस्ति। चम्बा, काङ्गड़ा, मण्डी, शिमला, सिरमौर: इत्यादिषु पञ्चसु जनपदेषु केषुचित् क्षेत्रेषु रविवासरे जलप्रलयस्य सचेतना अपि कृता अस्ति। राज्ये २८८ मार्गाः निरुद्धा: सन्ति, पञ्चभिः राष्ट्रियराजमार्गैः सह सम्पर्कः अपि छिन्न: अस्ति। एतेन सह ४५८ विद्युत् परिवर्तकाः अपि स्थगिताः सन्ति।
ऊनायां जेजों-उपनद्याम् इनोवाकारयानं प्रक्षालितम्, ११ मृताः, एकः रक्षितः
सुखं कदा दुःखं भविष्यति इति पूर्वानुमानं कर्तुं न शक्यते। रविवासरे मण्डलमुख्यालयात् प्रायः १२ कि. मी. दूरे स्थितस्य देहलां-क्षेत्रस्य, तत्समीपस्थस्य भटोलीग्रामस्य च त्रयः परिवाराः एकत्र उद्धृताः। त्रयाणां परिवारानां १२ सदस्यान् वहन् इनोवावाहनं जेजोंक्षेत्रे प्रफुल्लित- उपनद्या आहतम् अभवत्। यस्य कारणात् कारयानेन गच्छन्तः ११ जनाः मृताः। यदा एकः युवकः उद्धारितः अभवत्। त्रयः परिवाराः एकस्य बन्धो: विवाहसमारोहे भागं ग्रहीतुं जेजोंसमीपे मेहरोवालग्रामं गच्छन्ति स्म। परन्तु मार्गे मृत्युः तान् प्रतीक्षते इति ते न जानन्ति स्म। अस्यां दुर्घटनायाम् उद्धारितः युवकः दीपकः समीपस्थे चिकित्सालये चिकित्सां कुर्वन् अस्ति।
एसडीएम-कार्यालय: जयसिंहपुरं जलमग्नम्
शनिवासरात् आरभ्य काङ्गड़ाजनपदे वर्षा विनाशम् अकरोत्। प्रचण्डवृष्ट्या सम्पूर्णं मण्डलं जले सिक्तं भवति। वर्षाकारणात् शिमला-मटौर-चतुर्मार्गः बहुषु स्थानेषु गुहायां गतः अस्ति। एतदतिरिक्तं निर्माणाधीनराजमार्गे निर्मिताः बहवः जलनिकासीपुलिका: अपि पतनस्य स्थितिं प्राप्तवन्तः। वर्षाजलस्य कारणेन एसडीएम कार्यालयस्य जयसिंहपुरस्य परिसरः पूर्णतया तडागः जातः अस्ति। अस्य मण्डलस्य नद्यः, धाराः च पूर्णतया व्याप्ताः सन्ति, येन जनानां मध्ये आतङ्कस्य वातावरणं वर्तते। रात्रौ यावत् मण्डले प्रचण्डवृष्टिः, विद्युत्प्रवाहः च अभवत्, येन अनेकानि क्षेत्राणि अन्धकारमयानि अभवन्।
मण्डीजनपदे अत्यधिकवृष्ट्या द्वौ राष्ट्रीयराजमार्गसहितौ १०० मार्गाः बाधिताः
मण्डीजनपदे प्रचण्डवृष्टे: कारणात् द्वाभ्यां राष्ट्रीयराजमार्गाभ्यां सहिताः सर्वे प्रमुखाः मण्डलमार्गाः निरुद्धा: सन्ति। सम्पूर्णे मण्डले भूस्खलनस्य कारणेन एते मार्गाः निरुद्धाः सन्ति। एनएच मण्डी कुल्लू विभिन्न स्थानेषु पुनः पुनः बाधितः भवति। यद्यपि नवमाइलसमीपे रात्रौ अवरुद्धः अयं मार्गः प्रातः एकदिशि उद्घाटितः, परन्तु पश्चात् पुनः महता मलिनतायाः कारणात् पुनः पुनः अवरुद्धः भवति अपरपक्षे कुम्हारड़ासमीपे धर्मपुरमण्डी एनएच अवरुद्ध:। मण्डी-कुल्लू राष्ट्रीमार्ग:, पण्डोह-औट इत्येतयोः समीपे अपि बाधितं भवति। अपरपक्षे अस्य मार्गस्य विकल्पः मण्डी कटौलामार्गः अपि एकमार्गः अस्ति, प्रतिक्षणं च संकटं भवति। अस्य कारणात् जनाः यात्रां न कुर्वन्तु इति उपदेशः क्रियमाणः अस्ति। मौसमानुसारं सर्वेषां मार्गानाम् पुनर्स्थापनार्थं समयः भवितुं शक्नोति। अस्मिन् मण्डले अनेकेषु स्थानेषु गोशालासु, गृहेषु च क्षतिः भवति इति सूचनाः प्राप्यन्ते। तस्मिन् एव काले धर्मपुर-पधर-सिराजक्षेत्रेषु मण्डलस्य अधिकांशमार्गाः निरुद्धा: सन्ति। अपरपक्षे मण्डीनगरे अपि नगरस्य अनेकस्थानेषु जलप्रवाहस्य कारणेन जनानाम्, आपणिकानां च महती हानिः अभवत्।
किन्नौरे राष्ट्रीयराजमार्ग: निरुद्ध: स्पीतिः च राज्यात् विच्छिन्नः
किन्नौरमण्डलस्य पूहखण्डस्य अन्तर्गतं काहकैन्ची- इत्यत्र अत्यधिकवृष्ट्या राष्ट्रीयराजमार्ग: निरुद्ध: अस्ति। मेघविस्फोटस्य कारणेन मार्गे मलिनावशेषः पतितः। तस्मिन् एव काले स्पीतिः रात्रौ एव देशस्य शेषभागेभ्यः विच्छिन्नः अस्ति। राष्ट्रीयराजमार्गस्य निरुद्धत्वात् जनाः पदाति: गन्तुं बाध्यन्ते।
चम्बायां गृहं पतितम्, प्रमुखा दुर्घटना निवारितः, वाहनस्य उपरि शिलाः पतिताः
प्रचण्डवृष्ट्या जनानां समस्याः वर्धिताः सन्ति। अत्यधिकवृष्टे: कारणात् चुराहमंडलस्य ग्रामपंचायते भराड़ायां चिररात्रौ भागसिंह: पुत्र सरबन:, कोल्लाग्रामस्य काष्ठमृत्तिकयो: गृहं पतितम्। परिवारस्य सदस्याः अन्यस्मिन् कक्षे आसन् इति कारणेन महती दुर्घटना परिहृता। अपरपक्षे सिंहूता-लाहडु-मार्गे पीनियाले वाली मातामन्दिरस्य समीपे भूस्खलनात् पाषाणानां पतनेन वाहनस्य क्षतिः अभवत्। सौभाग्यं यत् याने कोऽपि नासीत्, अन्यथा महती दुर्घटना भवितुम् अर्हति स्म।
सिरमौरस्य मार्कण्डनद्यां हनुमानमन्दिरम् प्रवाहितम्
सिरमौरमण्डले वर्षा निरन्तरं विनाशम् अकरोत्। वर्षाकारणात् अनेकेषु क्षेत्रेषु गृहेषु जलं प्रविशति स्म, भूक्षयस्य प्रकरणाः अपि ज्ञायन्ते स्म। वर्षाकारणात् नद्यः, प्रवाहाः च व्याप्ताः सन्ति येन विनाशः भवति। अस्मिन् क्रमे शनिवासरे अर्धरात्रे: आरभ्य या वर्षा रविवासरे दिवसं यावत् अभवत् तस्यां रविवासरे प्रातःकाले मार्कण्डनद्याः उदयकारणात् बनकलाढीमकी-समीपे सद्यः एव निर्मितं हनुमान-मन्दिरं प्रक्षालितम् इति कथ्यते। वर्षाकारणात् भरमौर- पठानकोटराजमार्गे लघुस्खलनानि निरन्तरं भवन्ति स्म, राजमार्गस्य सुचारुतायै नियोजितयन्त्राणि तत्क्षणमेव राजमार्गं यातायातस्य कृते पुनः स्थापयन्ति स्म, जनानां कृते आश्रयं च प्राप्नुवन्ति स्म अपरपक्षे हिमाचलपथपरिवहननिगमस्य बसयानानि चम्बामण्डलस्य तीसा, सलूणी, चकलु इति त्रिषु मार्गेषु मार्गस्य अवरोधनात् निरुद्धानि। मार्गारोधात् जनानाम् आवागमने समस्याः अभवन्। परन्तु सूचनां प्राप्य लोकनिर्माणविभागस्य यन्त्राणि श्रमिका: च स्थलं प्राप्य अपराह्णे यातायातस्य मार्गाः सुचारुः कृत्वा जनान् आश्रयं प्रदत्तवन्तः। आकाशात् पतन्तः वर्षाबिन्दवः कृषकेभ्य: उद्यानपालकेभ्य: च उपशमम् अददन्। अधुना कृषकाः मक्काधान्यस्य उत्तमम् उत्पादनं प्राप्नुयुः इति आशां कुर्वन्ति। अपरपक्षे सेबस्य गुणवत्ताम् आकारं च वर्धयितुं उद्यानविभागस्य अधिकारिभिः प्रयत्नाः क्रियन्ते। समग्रतया एकतः मण्डले वर्षायाः कारणेन जनानां समस्याः वर्धिताः अपरतः कृषकाणां उद्यानपालकानां कृते च आश्रयं प्राप्तम्।
चौपाले सेबवृक्षाः अन्यानि सस्यानि च नष्टानि
उपमण्डलचौपाले वर्षाकारणात् नद्यः नालिकानां च जलस्तरः वर्धितः अस्ति। अस्य कारणात् अत्र जलप्लावनक्रमः न निवर्तते। शनिवासरे रात्रौ ग्रामपञ्चायतपौडियायां जलप्रलयेन सेबस्य उद्यानानि अन्यानि च नगदसस्यानि पूर्णतया नष्टानि सन्ति। ग्रामपञ्चायतपौरिया, तहसील नेरवा इत्यस्य अन्तर्गतं ग्रामे धनगे अत्यधिकवृष्ट्या भूस्खलनं जातम्। चेतराम: पुत्र: गङ्गियारामस्य सेबस्य प्रायः २०० पेटिका: उद्धृत्य शालायां स्थापिताः नालिकायां प्रक्षालिताः अभवन्। अनेकेषाम् उद्यानपालकानां सेबवृक्षा: नष्टा: अभवन्। भूस्खलनस्य कारणेन मुख्यमार्गः नेरवा- क्यारनु- रणवी, कोटी-सराह-मोटरमार्गस्य अतिरिक्तं सर्वे संयोजकमार्गाः अपि अवरुद्धाः सन्ति।
उचितक्षतिपूर्ति: मिलेत्
प्रभाविताः जनाः अवदन् यत् यदा वयं उद्यानं दृष्टवन्तः तदा प्रचण्डः आघातः अभवत् तथा च सर्वे वनस्पतयः नष्टाः अभवन् अधुना तेषां पुनर्स्थापनार्थं वर्षाणि यावत् समयः स्यात्। ते अवदन् यत् वयं कृषकाः आवर्षं बालकवत् अस्माकं उद्यानानां पालनं कुर्मः, अद्य यत् किमपि घटितं तत् महती हानिः एव। इदानीं वर्षेषु एतस्य क्षतिपूर्तिः कर्तुं न शक्यते। सः अवदत् यत् वृक्षस्य निर्माणार्थं परिश्रमस्य आवश्यकता भवति। मालीजनाः अवदन् यत् सेबस्य धनस्य गणितं पूर्वमेव परिपाल्यते, कस्मात् अपि ऋणं गृहीतम्, तत् ऋणमपि परिशोधितव्यम् अस्ति। प्रधानग्रामपञ्चायतपौड़ियां तपेन्द्रमोहनशर्मा इत्यनेन प्रशासनात् आग्रहः कृतः यत् प्रभावितजनानां समुचितं क्षतिपूर्तिः करणीयः तथा च द्वयोः वाहनमार्गयोः शीघ्रं पुनर्स्थापनं करणीयम् येन क्षेत्रे अटिताः सहस्रश: पेटिका: सेबविपणिं प्राप्तुं शक्नुवन्ति। अपरपक्षे एसडीएम चौपाल हेमचन्द: वर्मा इत्यनेन उक्तं यत् तहसीलदार नेरवा इत्यनेन क्षते: आकलनाय निर्देशाः दत्ताः, सेबवृक्षाणां क्षतिं मूल्याङ्कनं कृत्वा सर्वेषां प्रभावितानां जनानां मूल्याङ्कनं कृत्वा नियमानुसारं क्षतिपूर्तिः दीयते।
