जयन्तीविशेष: – हिमाचलस्य निर्माता डॉ यशवंतसिंहपरमार: दो
डॉ. यशवन्तसिंहपरमार: (०४ अगस्त १९०६ त: ०२ मई १९८१) भारतीय राजनेता स्वतन्त्रतासेनानी च आसीत् । सः हिमाचलप्रदेशस्य प्रथमः मुख्यमन्त्री आसीत् । हिमाचलप्रदेशस्य अस्तित्वं आनेतुं विकासस्य आधारं स्थापयितुं च तस्य महत्त्वपूर्णं योगदानम् अस्ति । प्रायः त्रिदशकं यावत् एकः कुशलः प्रशासकः इति नाम्ना जनानां भावनाः संवेदनाः च अवगत्य सः प्रगतेः मार्गे अग्रे गच्छन् हिमाचलप्रदेशस्य विकासाय नूतनाः दिशाः प्रस्तुतवान् । तस्य सम्पूर्णं जीवनं राज्यस्य जनानां कृते समर्पितं आसीत्, सः जीवनपर्यन्तं निर्धनानाम्, अभाविनां च साहाय्यं कुर्वन् आसीत् ।
१९०६ तमे वर्षे अगस्तमासस्य ४ दिनाङ्के सिरमौरमण्डलस्य चनालगग्रामे जन्म प्राप्य डॉ. परमारस्य जीवनं संघर्षशीलस्य जीवनम् आसीत् । १९२८ तमे वर्षे सः स्नातकोपाधिं प्राप्तवान् (बी.ए.) लखनऊतः स्नातकोत्तरं (एम.ए.) एल.एल.बी., १९४४ तमे वर्षे समाजशास्त्रे विद्यावारिधिं (पी.एच.डी.) कृतवान् । सः रियासतराज्यस्य सिरमौर-राज्ये ११ वर्षाणि यावत् उपन्यायाधीशः, दण्डाधिकारी च (१९३०-३७) तदनन्तरं जिला-सत्रन्यायाधीशः (१९३७-४१) इति रूपेण कार्यं कृतवान् ।
सः कार्यस्य चिन्ता न कृत्वा सुकेत- सत्याग्रहप्रजामण्डले सम्मिलितवान् । तस्य प्रयत्नेन एषः सत्याग्रहः सफलः अभवत् । १९४३ तः ४६ पर्यन्तं सिरमौर संघस्य सचिवः, १९४६ तः ४७ पर्यन्तं हिमाचलपर्वतराज्यपरिषदः अध्यक्षः, १९४७ तः ४८ पर्यन्तं अखिलभारतीयजनसम्मेलनस्य सदस्यः, सुकेत-आन्दोलनेन सह सम्बद्धः मुख्यप्रजामण्डल सिरमौरनिदेशकः च आसीत् । डॉ. परमारस्य प्रयत्नेन एव १९४८ तमस्य वर्षस्य एप्रिल-मासस्य १५ दिनाङ्के ३० राज्यानां विलयानन्तरं हिमाचलप्रदेशस्य निर्माणं जातम्, १९७१ तमे वर्षे जनवरी-मासस्य २५ दिनाङ्के अस्य राज्यस्य पूर्णराज्यस्य स्थितिः प्राप्ता ।
सदस्यसचिवः १९४८ तः ५२ पर्यन्तं हिमाचलप्रदेशस्य मुख्यपरामर्शपरिषदः, १९४८ तः ६४ पर्यन्तं अध्यक्षः हिमाचलप्रदेशसमित्याः, १९५२ तः ५६ पर्यन्तं हिमाचलप्रदेशस्य मुख्यमन्त्री; १९५७ तमे वर्षे सांसदः भूत्वा १९६३ तः १९७७ जनवरी २४ पर्यन्तं हिमाचलस्य मुख्यमन्त्रीरूपेण कार्यं कृतवान् । डॉ. परमारः पालियेन्डरी इन द हिमालयाजहिमाचल पालियेन्डरी इटस शेप एण्ड स्टेटस, हिमाचलप्रदेश केस फॉर स्टेटहुड् तथा हिमाचलप्रदेश एरिया एण्ड् लैङ्ग्वेज्स् इति शोध-आधारितपुस्तकानि अपि लिखितवान् १९८१ तमे वर्षे मेमासस्य २ दिनाङ्के डॉ. परमारस्य निधनम् अभवत् ।
