HP Budget 2024: अपेक्षाणाम् आयव्ययकम् हिमाचले आर्थिकसंकटे अपेक्षानुरूप आयव्ययकस्य आह्वानम्
हिमसंस्कृतवार्ता:- शिमला।
मुख्यमन्त्री सुखविन्दरसिंहसुक्खुः स्वस्य कार्यकालस्य द्वितीयं बजटं १७ फरवरी दिनाङ्के प्रस्तोतुं गच्छति। लोकसभानिर्वाचनं अग्रे अस्ति। अस्मिन् बजटे अनेकेषां प्रमुखखण्डानां तृप्त्यर्थं प्रयासः भवितुं शक्नोति इति स्वाभाविकम्। हिमाचलस्य आर्थिकदशा साधु नास्ति। आपदायाः अनन्तरं राज्यं पादयोः स्थापयितुं संकल्पं कृत्वा मुख्यमन्त्री सुक्खुः इत्यस्य कृते बजटं कठिनपरीक्षायाः अपेक्षया न्यूनं न भविष्यति। पूर्वभाजपा-काङ्ग्रेस-सर्वकाराणां इव हिमाचलप्रदेशस्य १४ मासानां सुक्खु-सर्वकारः अपि आर्थिकसंकटेन सह संघर्षं कुर्वन् बजटस्य प्रबन्धनं कुर्वन् अस्ति। राज्यस्य अर्थव्यवस्थां पुनः मार्गं प्रति आनेतुं प्रयत्नाः क्रियन्ते, परन्तु पूर्वदेयतानां नूतनव्ययस्य च भारः एतावत् अस्ति यत् तया सह अग्रे गमनम् पर्वतवत् आह्वानं भवति। सर्वासु प्रतिकूलपरिस्थितौ अपि मुख्यमन्त्री सुखविन्दरसिंहसुक्खुः अद्यापि चतुर्वर्षेभ्यः अनन्तरं देवभूमि-अर्थव्यवस्था पादयोः स्थास्यति इति पर्वतसदृशेन दृढनिश्चयेन पुनः पुनः वदति। दशवर्षेभ्यः परं हिमाचलप्रदेशः समृद्धतमेषु राज्येषु अन्यतमः भविष्यति। एतदर्थं सः आगामिसमये बहवः कठिननिर्णयान् ग्रहीतुं कथितवान् अस्ति। १७ फरवरी दिनाङ्के वित्तमन्त्रीरूपेण मुख्यमन्त्री सुक्खुः २०२४-२५ वित्तीयवर्षस्य बजटस्य अनुमानं प्रस्तुतं करोति। अस्मिन् अपि सः आयवृद्ध्यर्थं व्ययस्य न्यूनीकरणाय च कठिननिर्णयान् कर्तुं शक्नोति। परन्तु लोकसभानिर्वाचनं दृष्टिगोचरं कृत्वा बजटे काश्चन लोकवादीनां घोषणाः अपि सम्भवन्ति।ब्हिमाचलप्रदेशस्य अर्थव्यवस्था दशकैः पङ्गु: अस्ति। सर्वकारस्य आयः अष्टाशीतिरूप्यकाणि व्ययः एकरूप्यकाणि च। सर्वेषाम् उपायानां अभावेऽपि स्थितिः अद्यापि तथैव वर्तते। सुक्खुसर्वकारेण जनानां कृते कृतानां प्रतिज्ञानां प्रथमम् आधारभूतं स्तम्भम् अतिक्रम्य स्वस्य मुख्यप्रतिश्रुतिषु अन्यतमा पुरातनवृत्तियोजना (ओल्ड पेन्शन) कार्यान्विता अस्ति। राज्यस्य महिलाभ्यः प्रतिमासं १५००-१५०० रूप्यकाणां प्रतिज्ञां कार्यान्वितुं उपक्रमः अपि लाहौल-स्पीतिमण्डलात् गृहीतः, परन्तु अद्यापि प्रतिज्ञाइमार्गे अस्मिन् अग्रे गन्तुं बहवः तीक्ष्णाः बाधा: सन्ति। ३०० यूनिट् निःशुल्कविद्युत्प्रदानस्य प्रतिज्ञा सर्वकारेण पूर्णा कर्तव्या अस्ति। तस्मिन् एव काले केन्द्रसर्वकारः राज्याय ऋणदानस्य सीमां निरन्तरं न्यूनीकरोति, अनेके प्रतिबन्धाः अपि स्थापिताः सन्ति। स्वाभाविकं यत् नूतनदिल्लीतः यथा उदारता पूर्वसर्वकारस्य कृते आसीत्, यत् द्विगुणं इञ्जिनम् इति उच्यते स्म, तत् न भवितुं शक्नोति। राज्यस्य स्वस्य धनं अर्जनस्य साधनानि अतीव सीमिताः सन्ति। अद्यापि नूतनानां संसाधनानाम् निर्माणे बहवः बाधाः सन्ति। अर्थव्यवस्थां शतप्रतिशतम् पुनः मार्गं प्रति आनेतुं संकल्पं पूर्णं कर्तुं बाधाः अतितर्तुं महती आव्हानं भविष्यति।
द्रुतविकासं समृद्धराज्यस्य निर्माणं च कर्तुं केन्द्रीकृतं भविष्यति आयव्ययकम्
मुख्यमंत्री सुखविन्दरसिंहसुक्खुः अवदत् यत् राज्यसर्वकारस्य हिमाचलप्रदेशस्य आर्थिकस्थितेः उन्नयनस्य, द्रुतविकासस्य च विषये विशेषं ध्यानं वर्तते। एतेषु बिन्दुषु अपि बजटं केन्द्रितं भविष्यति। अस्मिन् राज्यं स्वावलम्बनं देशस्य समृद्धतमं राज्यं च कर्तुं सर्वकारेण कृतानि पदानि अपि वयं प्राप्नुमः। समाजस्य सर्वेषां क्षेत्राणां सर्वेषां वर्गानां च सर्वकारस्य विकासाय सर्वकारः दृढनिश्चयः अस्ति। कृषकाणां परिश्रमस्य उचितमूल्यं प्रदातुं बहवः योजनाः निर्मिताः सन्ति। एतानि अस्मिन् बजटे घोषितानि भविष्यन्ति।
