मन की बात- प्रधानमन्त्री देशवासिभ्यः वञ्चनाप्रकरणेभ्यः सावधानं कृतवान्

मन की बात। प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी स्वकीये मनकीबात इत्यस्य पञ्चदशाधिकम् एकशततमे कार्यक्रमे डिजिटल-अरेस्ट्-विषये चिन्ताम् अव्यक्तवान् । अखिलभारतीयरेडियोतः मन की बात कार्यक्रमे सः अवदत् यत् अधिनियमानुसारं कोऽपि डिजिटलरूपेण गृहीतुं न शक्यते। सः स्पष्टं कृतवान् यत् सर्वाणि अन्वेषणसंस्थानि मिलित्वा डिजिटल-अभिरोधस्य नामधेयेन घटितानां वञ्चनाप्रकराणां निवारणार्थं कार्यं कुर्वन्तः सन्ति।
कार्यक्रमे एकस्य पीडितस्य जालसाधकस्य च वार्तालापं प्रधानमन्त्री श्रावितवान् । वार्तालापस्य समये सः प्रवञ्चनं कृत्वा स्वयमेव पुलिस, सीबीआई अथवा मादकद्रव्यविभागस्य अधिकारी इति कथयति स्म। एतादृशाः जालसाजकाः पीडितजनस्य व्यक्तिगतसूचनां गृहीत्वा भयस्य वातावरणं निर्मान्ति । प्रधानमन्त्रिणा उक्तं यत् प्रत्येकवर्गस्य आयुवर्गस्य च जनाः अङ्कीयपरिग्रहस्य साधनं भूत्वा भयात् लक्षशः रुप्यकाणां हानिम् कुर्वन्ति।
सः जनानां कृते आह्वानं कृतवान् यत् एतादृशेभ्यः भ्रामकाह्वानेभ्यः भयभीताः मा भवेयुः। श्री मोदी इत्यनेन स्पष्टीकृतं यत् अन्वेषणसंस्थाः कदापि दूरभाषेण वा वीडियोद्वारा वा प्रश्नोत्तरं न कुर्वन्ति।
प्रधानमन्त्रिणा डिजिटलसुरक्षायाः त्रयः उपायाः चर्चिता। एते समाधानाः सन्ति-निवर्तयतु, चिन्तयतु, कुरुत्। सः जनान् एतादृशौ स्थितौ शान्ताः भवन्तु, स्वव्यक्तिगतसूचनाः केनापि सह सार्वजनिकं न कुर्वन्तु इति उपदेशं दत्तवान् । सः अवदत् यत् यदा यदा सम्भवं तदा तादृशस्य क्षणस्य स्क्रीनशॉट् इति गृहीत्वा वार्तालापस्य अभिलेखनं करणीयम्।
प्रधानमन्त्री जनान् परामर्शं दत्तवान् यत् एतादृशेषु प्रकरणेषु चर्चार्थं साइबर हेल्पलाइनसङ्ख्या १९३० इत्यत्र सम्पर्कं कुर्वन्तु तथा च cybercrime.gov.in इति जालपुटे प्रकरणस्य सूचनां दातुं शक्नुवन्ति। सः अवदत् यत् एतादृशेषु प्रकरणेषु परिवाराय, पुलिसप्रशासनाय च सूचनाः दातव्याः, प्रमाणानि च सुरक्षितानि भवितव्यानि।
प्रधानमन्त्रिणा उक्तं यत् सर्वकारीयसंस्थानां मध्ये समन्वयार्थं राष्ट्रियसाइबरसमन्वयकेन्द्रं स्थापितं अस्ति। एतेन केन्द्रेण सहस्रशः जालसाधकानां परिचयः, लक्षशः सिमकार्ड्, मोबाईल-फोन, विडियो-कॉल सहितं बैंकसंख्या च अवरुद्धाः सन्ति ।
श्वः विश्वसजीवीकरणदिवसः अस्ति। अस्मिन् अवसरे प्रधानमन्त्रिणा उक्तं यत् भारतं एनिमेशनजगति नूतनक्रान्तिं प्रति गच्छति। सः जनान् आह्वानं कृतवान् यत् ते एनिमेशनजगति भारतं वैश्विकशक्तिं कर्तुं प्रतिज्ञां कुर्वन्तु। प्रधानमन्त्रिणा प्रसन्नता प्रकटिता यत् छोटा भीम, ठोलक पुर का ठोल, कृष्णा, हनुमान सहितं मोटू-पटलू इत्यस्य प्रशंसका सम्पूर्णे विश्वे सन्ति। सः अवदत् यत् स्मार्टफोन इत्यारभ्य सिनेमापर्यन्तं गेमिङ्ग् कन्सोल् तः वर्चुअल् रियल्टी इति यावत् – एनिमेशनसाधनं सर्वत्र अस्ति। प्रधानमन्त्रिणा उक्तं यत् भारते अन्तर्जालक्रीडा निरन्तरं विस्तारं प्राप्नोति, भारतीयक्रीडाः विश्वे सर्वत्र लोकप्रियाः भवन्ति । वैश्विकस्तरस्य अपि भारतीयप्रतिभा क्रीडा-क्षेत्रे महत्त्वपूर्णं योगदानं ददति इति सः प्रसन्नतां प्रकटितवान् । श्री मोदी इत्यनेन स्पाइडर-मैन्, ट्रांसफॉर्मर्स् इत्यादिषु चलच्चित्रेषु हरिनारायण राजीवस्य योगदानस्य विषये चर्चा कृता । सः अवदत् यत् इदानीं भारतस्य युवानः मौलिकसामग्रीनिर्माणं कुर्वन्ति, येन देशस्य संस्कृतिः प्रतिबिम्बिता भवति।
प्रधानमन्त्रिणा उक्तं यत् अधुना एनिमेशन इति एकः उद्योगः जातः यः अन्येभ्यः उद्योगेभ्यः बलं ददाति तथा च वी आर टूरिस्ट इति अस्य लोकप्रियं उदाहरणम् अस्ति। सः अवदत् यत् एनिमेशन इत्यनेन कथाकारानाम्, लेखकानां, उत्तमस्वर-अभिनेतृणां, संगीतकारानाम्, अन्तजालीयक्रीडा-विकासकाराणां, वी.आर., ए.आर.-विशेषज्ञानाम् आग्रहः वर्धमानः अस्ति।
आत्मनिर्भरभारत-अभियानस्य सफलतां दृष्ट्वा प्रधानमन्त्री प्रसन्नतां प्रकटितवान् । सः अवदत् यत् एषः अभियानः देशस्य सामूहिकचेतनायाः भागः अभवत् । श्री मोदी इत्यनेन उक्तं यत् स्वावलम्बी भूत्वा भारतं प्रत्येकस्मिन् क्षेत्रे उत्तमं प्रदर्शनं कुर्वन् अस्ति। सः अवदत् यत् पूर्वं भारतं रक्षासाधनानाम् बृहत्तमः क्रेता आसीत् किन्तु अधुना ८५ देशेभ्यः निर्यातं कुर्वन् अस्ति। मोदीमहोदयः अवदत् यत् भारतं चन्द्रस्य दक्षिणध्रुवं प्राप्तवान् प्रथमः देशः अभवत् तथा च अस्मिन् मासे लद्दाखस्य हन्लेनगरे एशियायाः बृहत्तमस्य इमेजिंग् दूरदर्शनस्य MACE इत्यस्य उद्घाटनं कृतम्। भारते निर्मिता एषा दूरदर्शिका ४ सहस्र ३ शत मीटर् ऊर्ध्वतायां स्थिता अस्ति ।
प्रधानमन्त्री प्रेक्षकाणां कृते आह्वानं कृतवान् यत् ते सामाजिकमाध्यमेषु नवीनतायाः आत्मनिर्भरस्य च भारतस्य उदाहरणानि परस्परं सार्वजनिकं कुर्वन्तु। अस्मिन् उत्सवस्य ऋतौ क्रयणकाले Vocal for Local इति मन्त्रं मनसि स्थापयितुं सः आह्वानं कृतवान्।