ECO Tourism : पर्यटनस्थल- सोलङ्गनालाया: कायाकल्पं भविष्यति, कोटित्रयं व्ययः भविष्यति, पर्यटकानां कृते उत्तमाः सुविधाः प्रदास्यन्ते
हिमसंस्कृतवार्ता: – मनाली। हिमाचलप्रदेशस्य कुल्लूमण्डलस्य प्रसिद्धं पर्यटनस्थलं सोलङ्गनालाया: कायाकल्पं भविष्यति। वनविभागः इको-पर्यटनस्य अन्तर्गतं सोलाङ्गानालाक्षेत्रस्य मुखं परिवर्तयितुं गच्छति। स्कीइंग, पैराग्लाइडिंग इत्येतयोः कृते प्रसिद्धं सोलङ्गनाला नूतनवर्णेन दृश्यते। अस्यां सम्पूर्णायां परियोजनायां वनविभागः त्रिकोटिभ्यः अधिकं धनं व्ययितुं गच्छति। पर्यटननगरस्य सौन्दर्यीकरणेन सह स्कीइंग- प्रवणता अधिकतया सज्जीकृता भविष्यति। एतदतिरिक्तम् अश्वारोहकाणां कृते पृथक् मार्गः निर्मितः भविष्यति। कुल्लु-मनाली-नगरस्य प्रसिद्धं पर्यटनस्थलं सोलङ्गनाला अस्ति। प्रतिवर्षं लक्षशः पर्यटकाः अत्र दर्शनार्थम् आगच्छन्ति। मनाली-लेह राजमार्ग-३ इत्यत्र स्थितं सोलङ्गनाला पर्यटननगरी मनालीतः १३ किलोमीटर दूरे अस्ति।
पर्यटकानां प्रथमा रुचि:
एतद् स्थलम् पर्यटकानां प्रथमः विकल्पः अस्ति, हिमपातकाले अत्र पर्यटकानां प्रवाहः भवति। वनविभागः सोलङ्गनालाक्षेत्रस्य समतलक्षेत्रस्य इको-पर्यटनस्य अन्तर्गतं सौन्दर्यं कर्तुं गच्छति। एतदतिरिक्तं अत्र परितः वेष्टनकार्यमपि भविष्यति। तत्सह स्कीइंग- क्रीडायै स्कीक्रीडकानां प्रियप्रवणताया: अपि कायाकल्पः भविष्यति। तस्य विकासः अपि उत्तमः भविष्यति। स्कीइंग-उत्साहिणः भविष्ये अधिकम् आनन्दं प्राप्तुं गच्छन्ति। इको- पर्यटनस्य अन्तर्गतं प्रसिद्धस्य धार्मिकस्थलस्य अञ्जनीमहादेवस्य कृते एकं पटलं निर्मितं भविष्यति, यः अश्वारोहकानाम् अपि सुविधाजनकः भविष्यति। अस्यां सम्पूर्णायां परियोजनायां त्रिकोटिभ्यः अधिका राशिः व्ययिता भविष्यति। एतादृशी परिस्थितौ सोलङ्गनालायां पर्यटका: कृते अपि उत्तमाः सुविधाः प्राप्नुयुः।
इको-पर्यटनस्य अन्तर्गतं सोलङ्गनालायां ३ कोटिरूप्यकाणां राशिः व्ययिता भविष्यति। सम्पूर्णस्य सोलाङ्गनालाक्षेत्रस्य कृते अस्य विकासः भविष्यति। अधुना पूर्वापेक्षया अधिकं सुन्दरं दृश्यते पर्यटकानां कृते स्कीइंग, पैराग्लाइडिंग, ट्रैक इत्यादीनाम् उत्तमसुविधाः प्राप्यन्ते।
-एञ्जल चौहान,वनमण्डलाधिकारी, कुल्लू।
