*कुमारभास्करवर्मसंस्कृत-पुरातनाध्ययनविश्वविद्यालये सांख्यप्रतिपादितदुःखत्रयाणामुपरि व्याख्यानम्*
हिमसंस्कृतवार्ता डॉ . निशिकान्तपाण्डेयः
नलबारी (असम):
असमप्रदेशस्य नलबारी-नगरे स्थितस्य कुमारभास्करवर्म-संस्कृत-
पुरातनाध्ययनविश्वविद्यालयस्य सर्वदर्शनविभागेन तथा सर्वदर्शन-मन्थन-परिषदा च अद्य कश्चन अपूर्वः बौद्धिक-उत्सवः सम्पन्नः। विश्वविद्यालयस्य सर्वदर्शनविभागेन तथा सर्वदर्शन-मन्थन-परिषदा च मिलित्वा प्रचाल्यमानायाः १०८ व्याख्यानमालायाः विंशतितमं व्याख्यानं ‘सांख्यकारिकायाः दुःखत्रयाणां विवेचनम् इति विषयमधिकृत्य आयोजितम्।
अस्मिन् व्याख्यानकार्यक्रमे गुजरात-राज्यस्य प्रथितयशसः श्री-सोमनाथ-संस्कृत-विश्वविद्यालयस् वेदविभागाचार्याः डॉ. राहुल कुमार झा महोदयाः मुख्यवक्तृरूपेण व्यासपीठम् अलङ्कृतवन्तः। डॉ. झा महोदयैः सांख्यदर्शनस्य आधारभूतग्रन्थस्य ‘सांख्यकारिका’ इत्यस्य प्रथमकारिकायाः आरभ्यः तृतीयकारिकां यावत् अतिगम्भीरं विवेचनं कृतम्। तेन प्रतिपादितं यत् मानवाः आध्यात्मिक-आधिभौतिक-आधिदैविक-दुःखैः सर्वदा पीडिताः भवन्ति। एतेषां त्रिविधदुःखानां मूलोच्छेदः केवलं दृष्टोपायैः (लौकिकसाधनैः) न सम्भवति, अपितु प्रकृत्यादिपञ्चविंशति तत्त्वानां ज्ञानेन एव जायते।
आचार्यरञ्जितकुमारतिवारी महोदयस्य कुशलनिर्देशने इदं व्याख्यानं सफलं जाता। आचार्यतिवारी-महोदयैः स्वकीये उद्बोधने स्पष्टीकृतं यत् सांख्यदर्शनं न केवलं प्राचीनं चिन्तनम्, अपितु आधुनिक-मनोविज्ञानस्य आधारशिला अपि अस्ति। विभागस्य शोधच्छात्राणां कृते अयं विमर्शः ज्ञानवर्धकः प्रेरणादायी च आसीत्।
कार्यक्रमस्य अध्यक्षतां कुर्वन्तः विश्वविद्यालयस्य माननीय-कुलगुरवः आचार्याः प्रह्लाद रा. जोशीवर्याः उपस्थिताः आसन्। तैः स्वकीयोद्बोधनेन ज्ञानमार्गे सांख्यस्य योगदानं विशेषतः अधोरेखितम्।
अस्मिन् कार्यक्रमे विश्वविद्यालयस्य प्रशासनिकपक्षस्य, शैक्षणिकपक्षस्य च महती उपस्थितिः दृश्यते स्म। प्रमुखतया उपस्थिताः आसन्—आचार्यः मनोज कुमार शर्मा (कुलसचिवः), आचार्या मल्लिका कलिता(समकुलपतिः), डॉ. प्रशान्त ज्योति गौतम (परीक्षानियन्त्रकः), आचार्यः रणजीतकुमार तिवारी(सर्वदर्शनविभागाध्यक्षः), आचार्या उमा महेश्वरी बी (प्रथितविदुषी), सुश्री लोपामूद्रा गोस्वामी(सहायकाध्यापिका),
एतैः सहैव विश्वविद्यालयस्य नैकाः विभागाध्यक्षाः, संकायाध्यक्षाः, सहायकाचार्याः, विभागीयाः अतिथि-अध्यापकाः, शोधच्छात्राः, जिज्ञासवः छात्राः च उपस्थिताः आसन्।
कार्यक्रमस्य अन्ते सर्वदर्शनविभागीयाचार्या उमा महेश्वरी बी महोदया सर्वेभ्यः अतिथिसज्जेभ्यः, छात्रेभ्यः, प्रबन्धनसमित्यै च धन्यवादं ज्ञापितवती। तया कार्यक्रमे सहयोगदानाय सर्वेषां प्रति कृतज्ञता प्रकटीकृता। कार्यक्रमस्य सुष्ठुसञ्चालनं कृतवती विभागीया छात्रा निशिता देवी।
अन्ते “सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयाः” इति शान्तिमन्त्रोच्चारणेन सह एषः भव्यः ज्ञानोत्सवः शान्त्या, आनन्देन च सम्पन्नताम् अगात्।
