हिमाचल-प्रधानमन्त्री आवास योजना: कथं भवेत् आवेदनम् ? का अस्ति पात्रता ? कथं लप्स्यते लाभ:?
हिमसंस्कृतवार्ता: – शिमला।
केन्द्रसर्वकारेण नगरीयक्षेत्रेषु सर्वेभ्यः आवासं प्रदातुं उद्देशेन ‘प्रधानमन्त्री आवास योजना-शहरी २.०’ प्रारब्धा। एषा योजना २०२४ तमे वर्षे सितम्बर-मासस्य प्रथमदिनाङ्कात् आगामिपञ्चवर्षाणि यावत् प्रवर्तते। अस्याः योजनायाः अन्तर्गतं गृहनिर्माणार्थं केन्द्रसर्वकारेण २.२५ लक्षं रूप्यकाणि तथा राज्यसर्वकारेण २५ सहस्रं रूप्यकाणि सहायताधराशिः प्रदीयते।
कथं करणीयं आवेदनम्
योजनायै आवेदनं कर्तुमिच्छुकाः जनाः ‘पीएमएवाई-यू’ (PMAY-U) इत्यस्य अधिकृत-जालपुटे (Website) गत्वा अन्तर्जालमाध्यमेन आवेदनं कर्तुं शक्नुवन्ति। एतदतिरिच्य इच्छुकजनाः नगरनिकायस्य कार्यलये अपि आवेदनं कर्तुं शक्नुवन्ति। सर्वकारस्य लक्ष्यमस्ति यत् अस्याः योजनायाः माध्यमेन नगरीयक्षेत्रेषु निवसन्तः निर्धनाः मध्यमवर्गीयाः च जनाः अल्पमूल्ये उत्तम-आवाससुविधां प्राप्नुयुः। अस्याः अन्तर्गतं पात्रलाभार्थिभ्यः गृहनिर्माणार्थं, क्रयणार्थं वा भाटकेन स्वीकरणार्थं च आर्थिकसहायता दास्यते, येन ते न्यूनदरेण स्वकीयं गृहं प्राप्तुं शक्नुवन्ति।
कः आवेदनं कर्तुं शक्नोति
योजनायाः लाभः आर्थिकरूपेण दुर्बलवर्गाय (EWS), निम्न-आयवर्गाय (LIG) तथा मध्यम-आयवर्गाय (MIG) च लप्स्यते। पात्राणि ताानि एव कुटुम्बानि भविष्यन्ति येषां समीपे देशे कुत्रापि दृढं (‘पक्का’) गृहं नास्ति। कुटुम्बे पति-पत्नी तथा अविवाहिताः पुत्राः पुत्र्यः च सम्मिलिताः भविष्यन्ति। योजनायाः अन्तर्गतं न्यूनतम् ३० वर्गमीटर-परिमितं गृहं निर्मीयते, यस्मिन् जलं, विद्युत्, मार्गः, स्वच्छता सदृशाः मूलभूतसुविधाः अनिवार्याः भविष्यन्ति।
राज्येभ्यः का अस्ति शिथिलता
राज्येभ्यः गृहस्य आकारं ४५ वर्गमीटर-परिमितं यावत् वर्धयितुं अनुमतिः प्रदत्ता। सहैव परियोजनासु दिव्यांगजनेभ्यः सोपानमार्गः (Ramp), अङ्गणवाडी-केन्द्रं, वर्षानिधि-सञ्चयनं (Rainwater harvesting) तथा सौर-ऊर्जा सदृशाः सुविधाः अपि सुनिश्चिताः भविष्यन्ति। एषा योजना चतुर्षु मुख्यभागेषु प्रयोक्ष्यते। प्रथमं, ‘लाभार्थी-आधारित-निर्माण’ (BLC) इत्यस्य अन्तर्गतं निर्धनाः जनाः स्वभूमौ गृहं निर्मातुं शक्ष्यन्ति तथा किस्तेषु (Installments) सहायतां प्राप्स्यन्ति। द्वितीयं, ‘सहभागिता-इत्यत्र किफायती-आवास’ (AHP) इत्यस्य अन्तर्गतं निजी-सर्वकारीय-परियोजनासु अल्पमूल्ये गृहाणि उपलब्ध्वानि भविष्यन्ति। तृतीयं, न्यून- शुल्क- आवास’ (ARHC) इत्यस्य अन्तर्गतं नगरीयनिर्धनेभ्यः कर्मचारिभ्यः च भाटकगृहाणि उपलभ्यन्ते। चतुर्थं, ‘ब्याज- सबसिडी- योजना’ (CLSS) इत्यस्य अन्तर्गतं गृहक्रयणार्थं स्वीकृतऋणे (Loan) व्याज-अनुदानं दास्यते।
का अस्ति वार्षिकी आय-सीमा?
आय-सीमायां ईडब्लयूएस (EWS) वर्गस्य वार्षिकी आयः ३ लक्षं रूप्यकाणि यावत्, एलआईजी (LIG) वर्गस्य ३ तः ६ लक्षं यावत् तथा एमआईजी (MIG) वर्गस्य ६ तः ९ लक्षं रूप्यकाणि यावत् निर्दिष्टा अस्ति।
हिमाचल-प्रधानमन्त्री आवास योजना-: कथं भवेत् आवेदनम् ? का अस्ति पात्रता ? कथं लप्स्यते लाभ:?
Himsanskritam is a non-profit trust (Reg. No. 86/2026) dedicated to promoting Sanskrit journalism, local dialects, and the rich culture and folklore of Himachal Pradesh. Many Sanskrit educators and cultural enthusiasts actively contribute to this mission. If you would like to support our initiative and become a member, send "Namaste" to our WhatsApp number: 7876636263.
Leave a comment
