बिहारवार्ता-ः प्रत्येक-क्षेत्रीयभाषायै स्थापयिष्यते ‘उत्कृष्टता-केन्द्रम्’ (Centre of Excellence)

प्रत्येक-क्षेत्रीयभाषायै स्थापयिष्यते ‘उत्कृष्टता-केन्द्रम्’ (Centre of Excellence); परिणाम-आधारितं भविष्यति शिक्षक-प्रशिक्षणम्
भोजपुरी-मगही-मैथिली-अङ्गिका-प्रभृतीनां मातृभाषाणां संरक्षणाय संवर्धनाय च सर्वकारस्य महती योजना
शिक्षक-प्रशिक्षणे नूतना क्रान्तिः, व्याख्यातृभ्यः लप्स्यते प्रख्यातेभ्यः प्रबन्धन-संस्थानेभ्यः (IIM) प्रशिक्षणम्
हिमसंस्कृतवार्ता पाटलिपुत्रम् राघवनाथझा।
बिहारसर्वकारेण राज्यस्य क्षेत्रीयभाषाणां संरक्षणाय, संवर्धनाय, अनुसन्धानाय च संस्थागतं रूपं प्रदातुं महत्त्वपूर्णः ऐतिहासिकश्च निर्णयः गृहीतः। भोजपुरी, मगही, मैथिली, अङ्गिका इत्यादिसर्वासां प्रादेशिकभाषाणां कृते पृथक्-पृथक् उत्कृष्टता-केन्द्राणि (Center of Excellence) स्थापयिष्यन्ते। एतेषु केन्द्रेषु स्थानीयभाषाणाम् अध्ययने, उच्चस्तरीय-शोधकार्ये, संरक्षणे च विशेषं ध्यानं दास्यते। एषा सूचना शिक्षामन्त्रिणा मिथिलेशतिवारिणा भौमवासरे महेन्द्रू-स्थिते राज्य-शिक्षा-शोध-तथा-प्रशिक्षण-परिषदि (SCERT) आयोजिते समीक्षा-उपवेशने प्रदत्ता। उपवेशने शिक्षायाः गुणवत्ता, शिक्षक-प्रशिक्षणम्, मूल्याङ्कनम्, अङ्कीय-शिक्षा (डिजिटल-शिक्षा), संस्थागत-क्षमता-विकासः तथा छात्राणां सर्वाङ्गीण-विकास-सम्बद्धानां विषयाणां विस्तृता समीक्षा संजाता।
शिक्षामन्त्रिणा प्रतिपादितं यत् शिक्षक-प्रशिक्षणं केवलम् औपचारिकतामात्रं न स्थास्यति, अपि तु तत् पूर्णतया परिणाम-आधारितं विधास्यते। सः राज्य-शिक्षा-शोध-परिषदः प्राध्यापकेभ्यः लक्ष्यं निर्धार्य कार्य-दक्षतां (Smart Working) स्वीकर्तुं प्रशिक्षणस्य प्रभावस्य च मूल्याङ्कनं कर्तुं निर्दिष्टवान्। अनेन सह प्राध्यापकानां नेतृत्व-क्षमता-विकासार्थं तेभ्यः भारतीय-प्रबन्धन-संस्थान (IIM) सदृशेभ्यः प्रतिष्ठित-संस्थानेभ्यः प्रशिक्षणं प्रदास्यते।
राज्यस्य प्रायः षड्लक्ष-शिक्षकाणां क्षमता-निर्माणस्य उत्तरदायित्वं परिषदि वर्तते। मन्त्रिणा कथितं यत् संस्थायाः भूमिका केवलं प्रशिक्षण-आयोजने न समाप्यते, अपि तु गुणवत्तापूर्ण-शिक्षायां छात्राणां समग्र-विकासे च अस्याः महती भूमिका भविष्यति।
अङ्कीय-शिक्षायाः (डिजिटल-शिक्षायाः) संवर्धनाय परिषद्-कक्षतः शीघ्रमपि ‘बिहार-विद्यावाणी’ इति ध्वनिसम्प्रसारणस्य (Podcast) शुभारम्भः भविष्यति। अस्य माध्यमेन शिक्षकेभ्यः छात्रेभ्यश्च शैक्षणिक-सामग्री, नवाचाराः, प्रशिक्षण-सम्बद्धाः महत्त्वपूर्णाः सूचनाश्च प्राप्स्यन्ते।
विद्यालयेषु सामाजिक-सहभागितां वर्धयितुम् ‘अस्माकं विद्यालयः, अस्माकं स्वाभिमानम्’ इति जालपुटमपि (Portal) शीघ्रमपि उन्मोचयिष्यते। अनेन पूर्वतन-छात्राः स्व-पुरातन-विद्यालयेन सह संयोज्य विद्यालयानाम् अङ्गीकरणाय (गोद लेना) विकासकार्येषु साहाय्यार्थं च प्रेरिताः भविष्यन्ति।
उपवेशने शिक्षाविभागेन सह सन्धि-पत्रे हस्ताक्षरं कृतवतीभिः सप्तभिः स्वयंसेवी-संस्थाभिः सह प्रत्यक्ष-विचार-विमर्शस्य (Live Discussion) आयोजनस्य निर्णयः कृतः, येन तासां संस्थानाम् अनुभावानां लाभः शिक्षक-प्रशिक्षण-व्यवस्थायां प्राप्येत।
शिक्षामन्त्रिणा ज्ञापितं यत् परिषदः सर्वेषाम् एकादशानां (११) विभागानां समीक्षा कृता, प्रत्येकाय विभागाय च निर्धारित-लक्ष्यानुरूपं कार्यं सम्पादयितुं निर्देशाः प्रदत्ताः। एतासां योजनानाम् उपलब्धीनां च अग्रिमा विस्तृता समीक्षा दिसम्बर-मासे भविष्यति।
सर्वकारस्य अनेन प्रयासेन पञ्च मुख्याः प्राथमिकताः स्पष्टीभवन्ति — क्षेत्रीयभाषाणां संरक्षणम्, परिणाम-आधारितं शिक्षक-प्रशिक्षणम्, प्राध्यापकानां क्षमता-विकासः, अङ्कीय-शिक्षायाः विस्तारः तथा च विद्यालयानां विकासे समाजस्य पूर्वतन-छात्राणां च सक्रिया सहभागिता।